بررسی تاثیر آموزش مهارت های تفکر خلاق و نوآورانه بر تقویت انگیزه یادگیری و توسعه توانمندی های شناختی در مدارس

در عصر حاضر که از آن با عنوان «عصر خلاقیت و نوآوری» یاد می شود، جامعه بشری بیش از هر زمان دیگری نیازمند افرادی است که بتوانند فراتر از الگوهای سنتی بیندیشند، راه حل های نو ارائه دهند و در مواجهه با مسائل پیچیده، از توانایی های ذهنی و شناختی خود برای خلق ایده های تازه بهره گیرند. پیشرفت های شتاب زده علمی، فناوری های نوظهور، و تغییرات گسترده اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی موجب شده است که آموزش و پرورش دیگر نتواند تنها به انتقال محفوظات، دانش نظری یا بازتولید اطلاعات محدود شود. امروز، مدارس باید بستر پرورش تفکر خلاق، مهارت های حل مسئله، و نوآوری را در دانش آموزان فراهم آورند تا آنان بتوانند در آینده به شهروندانی موثر، مستقل و توانمند در حل مسائل واقعی زندگی تبدیل شوند. تفکر خلاق و نوآورانه به عنوان یکی از بنیادی ترین مولفه های یادگیری موثر، نقشی کلیدی در رشد همه جانبه فرد دارد. در واقع، خلاقیت نه تنها به عنوان یک استعداد ذاتی، بلکه به عنوان مهارتی اکتسابی و قابل آموزش شناخته می شود که می توان آن را از طریق برنامه ریزی آموزشی هدفمند، تقویت کرد. پژوهش های متعدد در حوزه روان شناسی شناختی و علوم تربیتی نشان داده اند که آموزش مهارت های تفکر خلاق موجب افزایش انگیزه درونی یادگیرندگان، ارتقای توانایی های حل مسئله، گسترش دامنه تخیل، و تقویت مهارت های شناختی مانند تحلیل، ترکیب، استدلال و تصمیم گیری می شود. با این حال، بررسی وضعیت موجود در نظام آموزشی کشور ما نشان می دهد که هنوز بخش قابل توجهی از فرایندهای آموزشی در مدارس، مبتنی بر روش های سنتی و حافظه محور است. بسیاری از معلمان، به دلیل فشار برنامه درسی، کمبود زمان، و تاکید بیش از حد بر نمره و آزمون، فرصت کافی برای تقویت مهارت های تفکر خلاق در دانش آموزان را ندارند. در نتیجه، فضای یادگیری اغلب به محیطی منفعل و یکنواخت تبدیل می شود که در آن، انگیزه درونی دانش آموزان برای یادگیری کاهش می یابد و توانایی های شناختی آنان مجال شکوفایی نمی یابد. در چنین شرایطی، آموزش مهارت های تفکر خلاق و نوآورانه می تواند رویکردی تحول گرا در نظام تعلیم و تربیت محسوب شود. پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر آموزش مهارت های تفکر خلاق و نوآورانه بر تقویت انگیزه یادگیری و توسعه توانمندی های شناختی در مدارس پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که آموزش مهارت های تفکر خلاق و نوآورانه نقش موثری در تقویت انگیزه یادگیری و ارتقای توانمندی های شناختی دانش آموزان دارد و با فراهم کردن فرصت های تجربه گری، حل مسئله و نوآوری، یادگیری فعال، معنادار و پایدار را در مدارس تحقق می بخشد.

کلیدواژه ها:

مهارت ، تفکر خلاق ، انگیزه یادگیری ، تفکر نوآورانه ، دانش آموزان ، توانمندی شناختی