مشابهت یابی روایات کتاب سلیم و بررسی حالات پیش رو

اکنون، نسخه های خطی متنوعی از کتاب های منسوب به سلیم بن قیس در دسترس است؛ و عده ای این اثر را تنها کتاب تاریخی کلامی شیعی باقی مانده از قرن اول هجری قمری می دانند. کتاب سلیم به دلایل مختلفی مورد توجه و اهمیت واقع شده است؛ و از ویژگی های برجسته آن، نقل حوادثی است که همواره میان شیعه و سنی محل اختلاف و کشمکش بوده اند. از سوی دیگر، نوشته ها و مقالات مختلفی، پیرامون تایید یا نقد کتاب های منسوب به سلیم، نگاشته شده که مساله کتاب را پیچیده نموده است. به نظر می رسد که یکی از راه های بررسی وضعیت اصالت مولف و کتاب سلیم، مشابهت یابی متن روایات سلیم با منابع متقدم دیگر است. وجود مشابهت زیاد میان متن روایات دو راوی و بررسی وضعیت آنها، می تواند ابعادی را از هویت تاریخی سلیم بن قیس و کتاب منسوب به او روشن نماید. بنابراین، لازم است پژوهش شود که: آیا روایات و یا پارگراف هایی مشابه از دیگر راویان به نام صدر اسلام، که هویت تاریخی آن ها تا اندازه ای روشن است، با متن روایات کتاب سلیم وجود دارد؟ مقدار همانندی و مشابهت میان روایات این راویان چگونه است؟ آیا درصد مشابهت متن ها به گونه ای است که بتوان از آن پی به انتحال کتاب سلیم برد؟ در پژوهش حاضر، طی مقدماتی به بررسی این سوالات پرداخته شده؛ و در نهایت روشن گردید که به نظر، کتاب سلیم جمع آوری مطالبی از متون دیگر است؛ و حتی اگر کل کتاب را انتحال ندانیم، لااقل می توان گفت که روایات متعددی از متون دیگر، به این کتاب افزوده شده اند.

کلیدواژه ها:

حدیث شیعه ، انتحال ، تاریخ تشیع ، منابع امامیه