راهبردهای بهینه سازی مبلمان شهری برای ارتقای حضورپذیری زنان: مطالعه موردی بوستان بعثت شیراز

حضورپذیری زنان در فضاهای عمومی شهری مانند پارک ها به دلایل کالبدی مانند طراحی نامناسب مبلمان و فرهنگی مانند نیاز به حریم خصوصی و آگاهی از وضعیت فضا محدود است. این پژوهش با هدف شناسایی پارامترهای طراحی مبلمان شهری برای افزایش حضورپذیری زنان در بوستان بعثت شیراز انجام شده است. به نظر می رسد مبلمان شهری با طراحی متناسب با نیاز کاربران بتواند حضورپذیری در این پارک را افزایش دهد. روش شناسی پژوهش کیفی و از تحلیل تماتیک با نرم افزار NVivo برای بررسی مصاحبه های نیمه ساختارمند با ۲۵ زن با میانگین سنی ۲۷ سال استفاده شد. مصاحبه ها در بوستان بعثت انجام و داده ها برای شناسایی الگوهای معنایی تحلیل شدند. یافته ها پنج پارامتر کلیدی را نشان داد: حریم خصوصی و موقت (فضاهای جدا از مسیرهای پرتردد برای کاهش مزاحمت)، امکانات هوشمند و آگاهی بخشی فضایی (شارژرهای خورشیدی و اطلاع رسانی درباره شلوغی/خلوتی فضا)، کاربردهای گروهی و خانوادگی (مبلمان برای گپ و فعالیت های خانوادگی)، حفاظت جوی و کنترل محیط (سایبان های قابل تنظیم و مواد مقاوم)، و تعاملی و سرگرم کننده (مبلمان مدولار و بازی گونه). این پارامترها نه تنها به مسائل کالبدی، بلکه به نیازهای فرهنگی مانند حریم و لزوم اگاهی نسبت به فضا پاسخ می دهند و با اصول عدالت جنسیتی و طراحی فراگیر هم خوانی دارند. پیشنهاداتی مانند نصب نیمکت های مدولار، آلاچیق های چندمنظوره، و فناوری های اطلاع رسانی برای بهبود حضورپذیری زنان ارائه شد. این یافته ها می توانند الگویی برای طراحی پارک های ایرانی ارائه دهند که پاسخگوی نیازهای فرهنگی و کالبدی زنان باشند. پژوهش های آینده می توانند اثرات این طراحی ها را به صورت کمی ارزیابی کنند.

کلیدواژه ها:

حضورپذیری زنان ، مبلمان شهری ، عدالت جنسیتی ، طراحی فراگیر