تحلیل آماری و الگوی توزیع نیمکت های شهری بر اساس شاخص های ابعادی و عینی و تاثیر آن بر کیفیت فضاهای عمومی (مورد مطالعه: منطقه یک شهرداری شیراز)

با افزایش گسترده جمعیت شهری و توسعه شهرنشینی، ارتقاء کیفیت فضاهای عمومی شهر به ویژه در مناطق پرتردد و برخوردار از کاربری های گوناگون اهمیت فراوانی یافته است. نیمکت های شهری به عنوان عناصر مهم مبلمان شهری، نقش کلیدی در ارتقا آسایش کاربران و کیفیت زیستی محیطهای شهری ایفا می کنند. این پژوهش با هدف شناسایی، تحلیل آماری و فضایی شاخص های استاندارد ابعادی عینی نیمکت های شهری در منطقه یک شهرداری شیراز انجام شده است. در این مطالعه، ۶۵۰ عدد نیمکت مستقر در معابر و فضاهای عمومی این منطقه، با استفاده از بازدید میدانی و ابزار GPS جمع آوری شد و پنج مولفه اصلی شامل رعایت استاندارد طول نشیمنگاه، عرض نشیمنگاه، ارتفاع نشیمنگاه، وجود رنگ بندی مقاوم و هماهنگ با هویت محیطی و مقاومت و هماهنگی مصالح و فرم با شرایط اقلیمی و منظر منطقه، مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تقریبا ۸۱ درصد از نیمکت ها طول استاندارد، ۶۹ درصد عرض استاندارد و ۷۰ درصد ارتفاع استاندارد را رعایت کرده اند، اما پراکندگی و تنوع زیاد در ابعاد نیمکت ها موجب کاهش هماهنگی بصری و عملکردی در فضای شهری شده است. همچنین نتایج نشان داد ۵۵% نیمکت ها دارای رنگ بندی جذاب و و هماهنگ با هویت بصری منطقه یک بوده و از نظر مقاومت رنگ در برابر نور و شرایط جوی، حدود۳۶% نیمکت ها طی دو سال اخیر دچار کمرنگی، پوسته شدن و کاهش جذابیت شده اند. از منظر مصالح، ۷۳% نیمکت ها از جنس مقاوم و مناسب با شرایط اقلیمی (فلز ضدزنگ یا ترکیب فلز و پلاستیک فشرده) بوده و باقی از مصالح مستعد فرسودگی و نامناسب با محیط (چوب بی کیفیت، پلاستیک شکننده) برخوردار بودند. مطالعه با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) به تحلیل پراکنش و نقاط ضعف و قوت این شاخصها پرداخت. یافته ها تاکید می کنند که طراحی و ساماندهی دقیق تر و یکپارچه تر نیمکت های شهری، همراه با بهره گیری گسترده تر از فناوری GIS، می تواند به بهبود کیفیت زیستی فضاهای شهری منطقه کمک شایانی نماید. در نهایت، پیشنهاداتی برای بهبود استانداردسازی ابعادی، انتخاب مصالح مناسب و جانمابی بهینه نیمکت ها برای اجرایی شدن در برنامه ریزی شهری ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

نیمکت های شهری ، مبلمان شهری ، زیباسازی شهری ، برنامه ریزی شهری