تدوین مدلی برای ارزیابی تاب آوری مالی و اجتماعی شهرداری مشهد در برابر سیلاب های ناگهانی

هدف این مقاله، تدوین مدلی برای ارزیابی تاب آوری مالی و اجتماعی شهرداری مشهد در برابر سیلاب های ناگهانی است. با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی کلانشهر مشهد، ارزیابی توانایی این نهاد در مدیریت پیامدهای مالی و اجتماعی سیلاب، امری ضروری محسوب می شود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-تحلیلی و پیمایشی است. در مرحله اول، با مرور ادبیات موضوع، شاخص های کلیدی تاب آوری در سه بعد فنی (مهندسی)، اجتماعی و مالی استخراج شد. سپس بر اساس این شاخص ها، یک مدل مفهومی طراحی گردید. مدل پیشنهادی این تحقیق، تاب آوری شهرداری مشهد را در قالب سه مولفه اصلی و چندین زیرمعیار می سنجد. یافته ها بر اساس تحلیل وضعیت موجود نشان می دهد که توجه ناکافی به مولفه های تاب آوری مالی همچون «تخصیص بودجه مقاومتی» و «سرمایه گذاری در بیمه بحران» و همچنین مولفه های تاب آوری اجتماعی مانند «سطح مشارکت مردمی» و «شفافیت اطلاع رسانی»، آسیب پذیری سیستم را افزایش می دهد. این مدل می تواند به عنوان ابزاری کارآمد برای مدیران شهری مشهد جهت سنجش سطح تاب آوری نهاد شهرداری، شناسایی نقاط ضعف و اولویت بندی اقدامات و راهکارهای عملیاتی برای ارتقای توان مقابله با بحران سیل به کار گرفته شود. نتایج نهایی حاکی از آن است که تقویت هماهنگی بین بخشی و ادغام شاخص های مالی و اجتماعی در برنامه ریزی های مدیریت بحران، امری حیاتی است.

کلیدواژه ها:

تاب آوری مالی ، تاب آوری اجتماعی ، سیلاب ناگهانی ، مدیریت بحران ، شهرداری مشهد