نقش جراحی های زیبایی در شکل گیری تدلیس در نکاح و پیامدهای حقوقی آن

نکاح به عنوان یکی از عقود لازم و بنیادین در نظام حقوقی و فقهی اسلام، بر پایه ی رضایت و آگاهی کامل طرفین استوار است. با این حال، پدیده ی تدلیس یا فریب در ازدواج، یکی از عوامل مخدوش کننده ی این رضایت آگاهانه محسوب می شود. تدلیس در لغت به معنای پنهان سازی عیب یا جلوه دادن محاسن غیرواقعی است و در فقه و حقوق مدنی ایران، در صورت اثبات، می تواند موجب حق فسخ نکاح گردد. در دهه های اخیر، گسترش جراحی های زیبایی و روش های پیشرفته آرایشی، زمینه ی جدیدی از تدلیس را در روابط زناشویی پدید آورده است؛ به گونه ای که ظاهر فریبنده ناشی از این اعمال می تواند موجب اشتباه اساسی در تصمیم به ازدواج شود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که آیا تدلیس ناشی از جراحی های زیبایی می تواند از موجبات فسخ نکاح به شمار آید و در صورت فسخ، آثار حقوقی آن چگونه تبیین می شود؟ یافته های تحقیق بیانگر آن است که با استناد به قواعدی چون «نفی ضرر»، «نفی حرج» و اصل «لزوم رضایت واقعی در نکاح»، و همچنین با تنقیح مناط از روایات ناظر بر تدلیس، می توان حکم به شمول فریب ناشی از جراحی های زیبایی در زمره ی اسباب فسخ نکاح داد. آثار فسخ ناشی از چنین تدلیسی شامل زوال آثار زوجیت از زمان فسخ، سقوط مهریه در صورت عدم وقوع نزدیکی، و عدم استحقاق نفقه در آینده است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و بر مبنای منابع فقهی، روایی و حقوقی انجام شده و می کوشد تبیینی نو از حدود و آثار فسخ نکاح در پرتو تحولات نوین اجتماعی و زیبایی شناختی ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

فسخ نکاح ، تدلیس ، جراحی زیبایی ، فریب در ازدواج ، آثار حقوقی.