دادگاه اداری در نظام مالکیت صنعتی ایران؛ با نگاهی به حقوق آمریکا

«هیئت رسیدگی به اختلافات ثبت مالکیت صنعتی» موضوع ماده ۲۳ قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳ به عنوان یک دادگاه اداری از نوآوری های این قانون محسوب می شود که با هدف ایجاد تحولی بنیادین در حل وفصل اختلافات مربوط به ثبت مالکیت صنعتی در ایران تشکیل شده است. این مرجع تخصصی تلاش دارد کارآمدی و سرعت در رسیدگی به اعتراضات مرتبط با ثبت اختراعات، طرح های صنعتی، علائم تجاری و سایر حقوق مالکیت صنعتی را ارتقا بخشد و از سویی، استانداردهای دادرسی منصفانه و شفافیت را تضمین کند. مقاله حاضر با تحلیل سابقه تقنینی، ساختار، ترکیب، هنجارهای آیین دادرسی و صلاحیت های هیئت مذکور، مهم ترین چالش های مرتبط با استقلال نهادی، تعارض منافع، تشکیل شعب متعدد و خلاهای قانونی را بررسی کرده است. به منظور درک عمیق تر جایگاه «دادگاه اداری در نظام مالکیت صنعتی ایران»، قوانین و مقررات پیشین نیز به فراخور نیاز تحلیل شده اند و حتی الامکان به دادگاه های اداری متناظر در ایالات متحده آمریکا از حیث ساختار، ترکیب و صلاحیت اشاره شده است. بر اساس یافته ها فقدان استقلال کافی، نبود سازوکار وحدت رویه و ابهامات بسیار در حدود صلاحیت و آیین دادرسی هیئت، از موانع اصلی اثربخشی و کارآمدی هیئت تلقی می شوند که در این نوشته تحلیل شده است. سرانجام، پیشنهادهایی مانند تدوین قواعد شفاف برای انتصاب و عزل اعضا، تضمین استقلال نهادی و تشکیل شورای عالی برای وحدت رویه ارائه شده است تا این مرجع به الگویی کارآمد و پیشرو در نظام دادگاه های اداری ایران تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

هیئت رسیدگی به اختلافات ثبت مالکیت صنعتی ، هیئت ماده ۲۳ ، دادگاه اداری ، علامت تجاری ، حق اختراع