نظارت قضایی بر مصوبات شوراهای فرا قوه ای در نظام حقوقی ایران با تاکید بر نظارت دیوان عدالت اداری

در هر نظام حقوقی، نظارت قضایی بر تصمیمات و اعمال اداری از مهم ترین ضمانت های اجرایی تحقق اصل حاکمیت قانون است. در نظام حقوقی ایران، شوراهایی وجود دارند که در این پژوهش با عنوان شوراهای فرا قوه ای معرفی شده اند و این شوراها در کنار مجلس شورای اسلامی و دیگر نهادهای مصرح در قانون اساسی، وظیفه تدوین مقررات و تصویب مصوبات را بر عهده دارند. این شوراها عبارت اند از: شورای عالی امنیت ملی، شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای عالی فضای مجازی و شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا. نظارت قضایی بر مصوبات این شوراها همواره محل اختلاف و چالش بوده و در تحولات قوانین مربوط به این حوزه نیز به این موضوع توجه شده است. این پژوهش با رویکرد توصیفی  تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و بامطالعه آرای قضایی درصدد پاسخ به این پرسش است که نظارت قضایی اعم از نظارت قضایی دیوان عدالت اداری و نظارت عام محاکم دادگستری بر مصوبات شوراهای فرا قوه ای در نظام حقوقی ایران و نیز با توجه به تحولات جدید قانون دیوان عدالت اداری چگونه است؟ بر اساس یافته های این پژوهش نظارت قضایی دیوان عدالت اداری طبق قانون جدید دیوان در سال ۱۴۰۲، با ملاحظاتی همراه است و مطابق این قانون و رویه دیوان، مصوبات شورای عالی امنیت ملی و شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا از شمول نظارت قضایی خارج اند، اما نظارت قضایی بر مصوبات دو شورای دیگر با شرایطی ممکن است. همچنین نظارت عام قضات محاکم در ارتباط با مصوبات این گونه شوراها نیز قابل تامل است.

کلیدواژه ها:

شوراهای فرا قوه ای ، نظارت قضایی ، نظارت دیوان عدالت اداری ، نظارت عام محاکم دادگستری