تحلیل تطبیقی اثربخشی رویکرد دلبستگی محور در ارتقای مهارت های هیجانی و تعاملات آموزشی دانش آموزان ابتدایی

در دهه های اخیر، آموزش و پرورش شاهد تحولی چشمگیر در توجه به جنبه های عاطفی و هیجانی یادگیری بوده است. یکی از رویکردهای نوین که جایگاه ویژه ای در روان شناسی تربیتی یافته، «رویکرد دلبستگی محور» است؛ رویکردی که بر پیوند عاطفی ایمن میان معلم و دانش آموز تاکید دارد و آن را زیربنای رشد شناختی، انگیزشی و اجتماعی می داند. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی اثربخشی آموزش دلبستگی محور با شیوه های سنتی در ارتقای مهارت های هیجانی، همدلی و کیفیت تعاملات آموزشی دانش آموزان ابتدایی است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از روش کتابخانه ای انجام شده است. داده ها از مجموعه ای از مطالعات داخلی و خارجی طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ گردآوری و از منظر مفهومی و کاربردی تحلیل گردیده اند. یافته ها نشان می دهد که رویکرد دلبستگی محور با فراهم سازی محیطی امن، حمایتگر و مبتنی بر اعتماد، موجب افزایش خودآگاهی هیجانی، کاهش اضطراب تحصیلی و تقویت پیوند اجتماعی در کلاس درس می شود. همچنین، این رویکرد تعامل دوسویه معلم–دانش آموز را از سطح انتقال دانش فراتر برده و به تجربه ای انسانی، عاطفی و مشارکتی بدل می سازد. نتیجه کلی پژوهش حاکی از آن است که تلفیق عناصر دلبستگی محور در طراحی برنامه های درسی و راهبردهای آموزشی، می تواند به شکل موثری بر رشد عاطفی، انگیزش درونی و یادگیری معنادار دانش آموزان تاثیر بگذارد. این یافته ها اهمیت بازنگری در نقش معلمان به عنوان «تسهیل گران رابطه مند یادگیری» را برجسته می سازد و مسیر جدیدی را برای توسعه آموزش انسان محور در مدارس ابتدایی ترسیم می کند.همچنین پژوهش حاضر نشان داد که صرفا انتقال محتوای درسی، بدون در نظر گرفتن بعد روانی و هیجانی روابط در کلاس درس، نمی تواند منجر به یادگیری پایدار و مشارکت فعالانه دانش آموزان شود.

کلیدواژه ها:

دلبستگی محور ، مهارت های هیجانی ، تعامل آموزشی ، انگیزش درونی ، یادگیری عاطفی