حقوق بین الملل خصوصی

حقوق بین الملل خصوصی شاخه ای از حقوق بین المللی است. حقوق بین الملل خصوصی به مطالعه قواعد حقوقی حاکم بر روابط اشخاص حقوق خصوصی در پهنه بین المللی می پردازد. تقسیم جغرافیای اشخاص، وضعیت حقوقی بیگانگان و مسئله تعارض ها (مانند تعارض قوانین و تعارض دادگاه) سه موضوع اصلی حقوق بین الملل خصوصی است. اصطلاح حقوق بین الملل خصوصی نخستین بار از سوی ژوزف استوری در سال ۱۸۳۴ و سپس توسط دیگر نویسندگان به کار گرفته شد. قواعد حقوق بین الملل خصوصی به دو دسته قواعد ماهوی و قواعد شکلی تقسیم می شود. قواعد ماهوی، قواعدی است که موضوع مورد بحث را به طور مستقیم حل می کند. اما قواعد شکلی قواعدی است که مسئله را به طور مستقیم حل نمی کند، بلکه تنها مشخص می کند که قانون کدام کشور بر مسئله حاکم است. قواعد حقوق بین الملل هر کشور از سوی مراجع قانون گداری همان کشور وضع می گردد. حقوق بین الملل خصوصی از برخی جهات مانند برخورداری از ضمانت اجرای موثر و شیوه حل مسایل شبیه حقوق خصوصی داخلی است و از برخی جهات، مانند منابع و زمینه روابط حقوقی، متفاوت با آن است. بدین ترتیب که حقوق بین الملل خصوصی از هر دو منابع داخلی و بین المللی بهره می جوید و از روابط حقوقی دارای عامل خارجی بحث می کند، در حالی که منابع حقوق خصوصی داخلی صرفا داخلی است و موضوع بحث آن روابط حقوقی فاقد عامل خارجی است.