انرژی های نو و محیط زیست: تحلیل مقایسه ای در ایران و کشورهای منتخب

زمینه و هدف: استخراج و مصرف بیش از حد منابع طبیعی و افزایش انتشار زباله و آلودگی، اقتصاد ملی را تهدید نموده است. در چند دهه گذشته، سهم انرژی های نو به دلیل طیف وسیعی از عوامل مانند مقررات دولت ها برای ترویج استفاده از انرژی های نو، کاهش هزینه نصب انرژی های نو و افزایش ظرفیت تولید، نوسانات قیمت نفت، اثرات مثبت انرژی های نو در کاهش انتشار گاز دی اکسیدکربن و فرآیندهای نوآوری در بخش انرژی افزایش یافته است. در این راستا هدف اصلی این مطالعه بررسی مقایسه ای میزان تاثیرگذاری انرژی نو بر انتشار گاز دی اکسیدکربن به عنوان شاخص کیفیت محیط زیست در ایران و گروه کشورهای منتخب می باشد.

روش بررسی : مطالعه حاضر از نوع هدف یک تحقیق کاربردی، از نظر روش مطالعه علی و از نظر روش تحقیق و ماهیت شیوه نگرش پرداختن به مساله، توصیفی و استنباطی می باشد. روش و ابزار گردآوری اطلاعات و منابع آماری نیز روش اسنادی مکتوب، اطلاعات الکترونیکی و فیش برداری است. در این مطالعه از مدل های پانل دیتا در گروه کشورهای منتخب و از مدل های سری زمانی در ایران برای براورد مدل در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا۲۰۲۱ در سال ۲۰۲۴ استفاده شده است .

یافته ها: نتایج با استفاده از روش اثرات ثابت در گروه کشورهای منتخب نشان داد که انرژی های نو، فاوا، سرمایه انسانی و شاخص حکمرانی تاثیر منفی و معناداری بر انتشار گاز دی اکسید کربن به عنوان شاخص کیفیت محیط زیست دارند. اما رشد اقتصادی تاثیر معناداری بر کیفیت محیط زیست ندارد. نتایج برآورد مدل با استفاده از روش حداقل مربعات تعمیم یافته در ایران نشان داد که انرژی های نو، رشد اقتصادی و شاخص حکمرانی تاثیر منفی و معنادار و سرمایه انسانی و فاوا تاثیر مثبت و معنادار بر کیفیت محیط زیست دارند.

بحث و نتیجه گیری: مقایسه نتایج در گروه کشورهای منتخب و ایران نشان داد که انرژی های نو تاثیر منفی و معناداری بر انتشار گاز دی اکسید کربن به عنوان شاخص کیفیت محیط زیست در گروه کشورهای منتخب و ایران دارد. با افزایش یک درصد در مصرف انرژی های نو به طور متوسط با فرض ثابت بودن سایر شرایط، میزان انتشار گاز دی اکسید کربن در گروه کشورهای منتخب به میزان ۱۷/۰ درصد و در ایران به میزان ۱۴/۰ درصد کاهش یافته است. میزان تاثیرگذاری انرژی های نو بر انتشار گاز دی اکسید کربن در گروه کشورهای منتخب بیشتر از ایران می باشد. گسترش استفاده از انرژی های نو در جهان نقش مهمی در کاهش آلودگی و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای دارد. زیرا وقتی انرژی های نو تولید می گردد، هیچ چیزی از نظر عرفی نمی سوزد و به عبارت دیگر اکسید نمی شود و گازهای سمی و مضر تولید نمی شود. بنابراین کیفیت محیط زیست بهبود می یابد.

کلیدواژه ها:

انرژی های نو ، کیفیت محیط زیست ، فاوا ، شاخص حکمرانی ، سرمایه انسانی.