سهم انرژی های تجدیدپذیر در تولید انرژی الکتریکی در ایران در افق ۱۴۳۰

زمینه و هدف: نیاز روزافزون کشورها به انرژی به ویژه برق، از یک سو و چالش های تامین انرژی پایدار از سوی دیگر، جزو مهمترین موضوعات پیش روی کشورها می باشد. امروزه در دنیا یکی از روش های تعیین سهم فناوری های مختلف در تولید برق در سطوح ملی و منطقه ای، استفاده از مدل های برنامه ریزی انرژی می باشد. از جمله مهمترین و مرسوم ترین مدل های برنامه ریزی انرژی می توان به مدل های MARKAL، LEAP، MESSAGE، WASP و غیره اشاره کرد. استفاده از این مدل های شناخته شده برای برنامه ریزی تولید برق در سطوح مختلف، ترکیب بهینه فناوری های تولید برق را به ارمغان می آورد و سبد انرژی الکتریکی را با توجه به ملاحظات اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی به بهترین شکل ممکن فراهم می آورد. هدف این مطالعه تعیین سهم نیروگاه های مختلف در بازه زمانی بلندمدت تا سال ۱۴۳۰ با تاکید بر انرژی های تجدیدپذیر در سبد برق تولیدی کشور می باشد.

روش بررسی: این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر جمع آوری آمار و اطلاعات اسنادی می باشد. برای دستیابی به هدف مطالعه، برنامه ریزی انرژی در ایران با افق زمانی ۱۴۳۰ با استفاده از مدل MESSAGE در سال ۱۴۰۰ انجام گرفت. در این مطالعه، برنامه ریزی انرژی در قالب سه سناریو مرجع، قیمت بالای سوخت و پایداری انرژی انجام پذیرفته است.

یافته ها: بررسی خروجی های مدل در قالب ۳ سناریو و ۵ بخش شامل: ۱) روند توسعه بهینه ظرفیت نیروگاهی، ۲) روند بهینه تولید برق، ۳) سهم فناوری های پاک در تولید برق، ۴) میزان مصرف سوخت و ۵) میزان انتشار گازهای گلخانه ای حاکی از وضعیت بهتر شاخص ها در سناریوی پایداری می باشد. مطابق یافته های این مطالعه، ظرفیت اسمی بهینه نیروگاه های تجدیدپذیر (بادی، زیست توده و فتوولتائیک) در پایان سال ۱۴۳۰به شرح زیر خواهد بود:

• سهم نیروگاه های بادی در سه سناریوی مرجع، پایداری انرژی و قیمت بالای سوخت به ترتیب حدود ۱۴، ۷۸/۱۵ و ۵/۱۳ درصد خواهد بود.
• سهم نیروگاه های زیست توده در سه سناریوی مرجع، پایداری انرژی و قیمت بالای سوخت به ترتیب حدود ۳/۰، ۹۵/۳ و ۶/۳ درصد خواهد بود.
• سهم نیروگاه های فتوولتائیک در سه سناریوی مرجع، پایداری انرژی و قیمت بالای سوخت به ترتیب حدود ۸۲/۰، ۷۶/۶ و ۸۷/۵ درصد خواهد بود.

بحث و نتیجه گیری: استفاده از مدل های برنامه ریزی عرضه انرژی الکتریکی، برای پیش بینی ترکیب بهینه منابع عرضه در آینده، مستلزم ورودی ها و مفروضات واقعی و به روز بوده و همچنین برنامه ریزی جامع و اجرای موثر آن را می طلبد. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که براساس سناریوی پایداری در افق زمانی سال ۱۴۳۰، نیروگاه های گازی، هسته ای، بادی، زیست توده، فتوولتائیک، سیکل ترکیبی، دیزلی، آبی و غیره به ترتیب دارای اولویت می باشند و سهم نیروگاه های تجدیدپذیر مجموعا به ۳/۳۱ درصد بالغ می گردد.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی انرژی الکتریکی ، انرژی پایدار ، سبد تولید برق ایران.