تحلیل فضایی کیفیت خدمات انرژی با مدل تاکسونومی عددی(مطالعه موردی: شهرستان لنگرود)

پژوهش حاضر با هدف تحلیل فضایی کیفیت خدمات انرژی در شهرستان لنگرود استان گیلان انجام شد. این شهرستان به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص، تراکم بالای جمعیت در مرکز، وابستگی اقتصادی به کشاورزی و گردشگری، و پراکندگی سکونتگاه ها در بخش های پیرامونی، با الگوی متنوعی از آسیب پذیری انرژی مواجه است. برای سنجش این وضعیت، از شاخص های کمی شامل شدت بار مصرف خانگی و تجاری، سرانه مصرف برق، تعداد خاموشی های غیرمترقبه، ظرفیت پست های برق محلی نسبت به جمعیت، هزینه پرداختی خانوارها برای برق و سهم انرژی های تجدیدپذیر استفاده شد و داده ها با بهره گیری از مدل تاکسونومی عددی و طیف لیکرت مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که سه شاخص «شدت بار مصرف خانگی»، «هزینه پرداختی خانوارها برای انرژی برق» و «ظرفیت پست های برق محلی نسبت به جمعیت» اثرگذارترین عوامل بر میزان آسیب پذیری محسوب می شوند. در شهر لنگرود، هم زمانی بار خانگی و تجاری و تراکم جمعیتی، فشار مضاعفی بر شبکه ایجاد کرده است. در چاف و چمخاله، سرانه مصرف بسیار بالا به ویژه در فصل گردشگری منجر به افزایش ریسک فصلی می شود. در کومله، ضعف زیرساختی ناشی از ظرفیت پایین پست های برق علت اصلی آسیب پذیری است، در حالی که در اطاقور با وجود ظرفیت نسبتا مناسب، ضعف در نگهداری و بهره برداری شبکه باعث بروز خاموشی های متعدد شده است. بر اساس یافته ها، آسیب پذیری انرژی در شهرستان لنگرود ماهیتی فضایی و چندبعدی دارد و ناشی از ترکیب عوامل فنی، اقتصادی و جمعیتی است. این پژوهش بر ضرورت نوسازی زیرساخت های فرسوده، مدیریت تقاضای فصلی، توسعه انرژی های تجدیدپذیر محلی، و بهبود فرآیندهای نگهداری شبکه تاکید دارد. بهره گیری از تحلیل فضایی و مدل تاکسونومی عددی امکان شناسایی نقاط پرریسک و رتبه بندی مناطق را فراهم ساخته و می تواند مبنایی برای تصمیم گیری های عادلانه، کاهش نابرابری فضایی در دسترسی به انرژی و ارتقای تاب آوری شبکه برق در شرق استان گیلان قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کیفیت خدمات انرژی ، تحلیل فضایی ، تاکسونومی عددی ، تاب آوری انرژی ، شهرستان لنگرود