سبک های رهبری و تاثیر آن بر فرهنگ مدرسه

رهبری در نظام های آموزشی، نقشی بنیادین در هدایت، توسعه و پویایی سازمان های مدرسه ای دارد. سبک رهبری مدیران مدارس نه تنها بر تصمیم گیری های آموزشی و اداری تاثیر می گذارد، بلکه به شکل مستقیم و غیرمستقیم در شکل دهی به فرهنگ مدرسه، تعاملات بین فردی، انگیزش معلمان و میزان رضایت شغلی آنان نقش دارد. فرهنگ مدرسه به عنوان مجموعه ای از باورها، ارزش ها، نگرش ها و الگوهای رفتاری مشترک میان اعضای مدرسه، بازتابی از نوع رهبری حاکم در آن است.در این مقاله مروری، پژوهش های انجام شده در حوزه سبک های رهبری از جمله رهبری تحولی، تبادلی، مشارکتی، دموکراتیک، اقتضایی و خدمت گزار مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است تا رابطه میان نوع رهبری مدیران و کیفیت فرهنگ مدرسه مشخص شود. مرور منابع نشان می دهد که مدیرانی که از سبک های رهبری تحولی و مشارکتی استفاده می کنند، قادرند محیطی یادگیرنده، پویا و خلاق ایجاد کنند و حس اعتماد، همدلی و تعلق را در میان کارکنان تقویت نمایند. در مقابل، سبک های آمرانه یا اقتدارگرا معمولا با کاهش روحیه ی نوآوری، تضعیف انگیزش و شکل گیری فرهنگ سازمانی بسته و منفعل همراه است.نتایج حاصل از بررسی های نظری و تجربی در مطالعات داخلی و بین المللی حاکی از آن است که ارتقای فرهنگ مدرسه ای مطلوب نیازمند رهبرانی است که علاوه بر مهارت های مدیریتی، از بینش تربیتی و عاطفی بالایی برخوردار باشند و با اتخاذ سبک های رهبری انعطاف پذیر، مشارکت محور و ارزش مدار، زمینه ساز شکوفایی فردی و جمعی معلمان و دانش آموزان شوند. این مقاله همچنین بر ضرورت تربیت و توانمندسازی مدیران مدارس برای آشنایی با سبک های نوین رهبری آموزشی و به کارگیری آن ها در جهت توسعه فرهنگ مدرسه تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

رهبری آموزشی ، سبک های رهبری ، فرهنگ سازمانی مدرسه ، مدیریت آموزشی ، رهبری تحولی ، رهبری مشارکتی ، نوآوری آموزشی ، توانمندسازی مدیران