تحلیل و نقد تفکر در نظام معرفت شناسی متیو لیپمن با تکیه بر کتاب لیزا کودکی در مدرسه

پژوهش حاضر برای پاسخ گویی به این پرسش اصلی که «تفکر در نظام معرفت شناسی لیپمن چگونه تحلیل شده و چه نقدهایی بر آن وارد است؟» شکل گرفته است، نگارندگان تلاش کرده اند با عرضه این پرسش به داستان لیزا و استفاده از مطالعه، توصیف و تحلیل آثار لیپمن با استفاده از ابزار کتاب خانه ، برای پرسش گفته شده، پاسخی مناسب بیابند. خلاصه نتایج بدست آمده را می توان اینگونه بیان کرد که: لیپمن تعقل و تفکر را به یک معنا به کاربرده و تفکر را مهارتی بهبودپذیر می داند و اصول منطق را، ملاک هایی برای ارزیابی تفکر ماهرانه و غیر ماهرانه معرفی می کند. می توان گفت او وظیفه سیستم های آموزشی را تقویت پتانسیل شناختی کودکان و نوجوانان برای داشتن تفکر کارآمدتر در آینده می داند. برای رسیدن به این مهم، برنامه درسی «فلسفه برای کودکان» را در قالب کتاب هایی ارائه می دهد. هدف از این برنامه، کمک به کودکان برای متفکرترشدن، ژرف اندیش تر شدن و معقول تر شدن برای فکر منطقی تر و معنادارتر است. به عنوان مثال، لیپمن در کتاب لیزا رشد قضاوت اخلاقی در نوجوانان را مورد توجه قرار داده است. تفکر در نظام معرفتی لیپمن مراتبی دارد: تجربه؛ هم سازی؛ مسئله محوری ذهن؛ استدلال؛ استنباط. لیپمن نقطه کانونی ارزیابی تفکر کارآمد را کشف معنا می داند. این در حالیست که او تجربه گرا و عمل گرا است و سعی می کند مهارت های تفکری را در امور قابل تحلیل و ارزیابی عقلی خلاصه کند؛ این دوگانگی اهداف مابعدالطبیعی و ابزار تجربی، باعث تعارضاتی در برنامه او شده است. از آن جمله نیاز به ارائه رویکرد دلایل خوب برای برون رفت از محدودیت های امور غیر قابل استناد به منطق است، که این تناقضی آشکار در اندیشه او به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

رشد مهارت تفکر ، مسئله محوری ، کشف معنا ، دلایل خوب ، متیو لیمن