پروژه کاوش اضطراری باستان شناسی خیابان بابک (نبش کوچه زحمتکش) شهر ری: گزارش مقدماتی از نویافته های معماری و شواهد باستان شناسی

در زمستان ۱۳۹۷، هنگام گودبرداری در بافت تاریخی ری در خیابان بابک (نبش کوچه ی زحمتکش) داده ها و شواهد فرهنگی یافت شد. این نوشتار به منظور بررسی و مطالعه یافته های محوطه ی ملک خیابان بابک (نبش کوچه ی زحمتکش) شهرری و مطالعات تطبیقی آن با دیگر محوطه های همزمان، و روشن ساختن برخی ابهامات در این منطقه می پردازد. براساس موقعیت جغرافیایی، این محوطه در منطقه ی ربض شهرری قرار داشته و از لحاظ معماری دارای پیشرفت هایی بوده است. یافته های معماری این منطقه نشان دهنده ی ویژگی های مهم شهرسازی و معماری مسکونی ازقبیل استفاده از آجر به عنوان مصالح اصلی بنا، استفاده از طاق های تزیینی، سیستم ها و مکانیزم های پیشرفته ی آبرسانی مرتبط با معماری (راه آب و آبراهه ها، حوضچه های ذخیره ی آب، حمام ها و محل شستشو، سرویس های بهداشتی و ...)، فضاهای صنعتی و کارگاهی و وجود یکی معماری دستکند سطحی است. آثار سفالگری نیز از لحاظ نقش و تکنیک از تنوع بسیاری برخوردارند که از لحاظ گونه شناسی، دارای انواع سفال های بدون لعاب، لعاب تک رنگ، لعاب پاشیده، اسگرافیاتو، زرین فام و ... است. نتایج کاوش های باستان شناسی نشان از دو دوره ی فرهنگی در این منطقه دارد. دوره ی اول، استقرار دوره ی سلجوقی واقع در ربض شهر، معماری پیشرفته و داده های سفالی شاخصی را نشان می دهد. در دوره ی دوم مربوط به ایلخانی، معماری مربوط به یک زیست و زندگی موقت بوده و شواهد برجا و ثابتی به دست نیامده است.

کلیدواژه ها:

شهر ری ، کاوش باستان شناسی ، خیابان بابک (نبش کوچه زحمتکش) ، معماری ، سفال ، سلجوقی ، ایلخانی