واکاوی رویکرد علامه طباطبایی به دو ویژگی مشترک یهود و تمدن غربی: اصالت حس و مادیگرایی

یکی از ویژگی های مهم و بلکه بی بدیل تفسیر المیزان این است که در کنار تفسیر ترتیبی آیات مشتمل بر نوعی تفسیر موضوعی و نیز بحث های مختلف علمی، فلسفی، تاریخی، اجتماعی و اخلاقی است. در این پژوهش دیدگاه علامه طباطبائی درباره اصالت حس و مادیگرایی به عنوان دو ویژگی مهم یهود، و اشتراک تمدن غربی با قوم یهود در این دو خصیصه واکاوی و تبیین شده است. علامه ضمن اشاره به بازتاب های این دو خصلت یهودیان در آیاتی از قرآن که حوادثی مانند تقاضای دیدن خدا از سوی بنی اسرائیل یا پرسش های عجیب آنها در ذبح گاو را حکایت کرده، وجود همین دو ویژگی در تمدن مادی امروز غرب را تبیین کرده است. همچنین علامه با نقد نظریه اصالت حس با ادله ای عقلی مانند این که مقدمات نظریه اصالت حس خود عقلی اند، تشخیص خطا در علوم حسی و عقلی بر عهده عقل و قواعد عقلی است، نتایج کلی در هیچ علمی حتی علوم حسی مجرب نیست، نظریه قرآن درباره راه های شناخت و معرفت و حوزه های هر کدام را نیز تبیین کرده است. از نظر علامه حسگرایی و مادیگرایی در میان یهود باعث خصلت های ناپسندی مانند استنکاف و سرپیچی از فرامین الهی و در تمدن غربی باعث رواج خرافه های متعدد شده است.

کلیدواژه ها:

طباطبائی ، اصالت حس ، مادیگرایی ، قوم یهود ، تمدن غربی