ناتوان سازی دریاچه ارومیه در متن فرا روایت ها (مردم نگاری انتقادی)

این مطالعه با نگاهی رابطه ای-فرایندی و رویکردی هستی شناسانه، به بازاندیشی در رابطه ی انسان و دریاچه ارومیه می پردازد تا از طریق تحلیل فرایندهایی که در بستری رابطه ای به ناتوان سازی این دریاچه منجر شده اند، به درکی معنادار و عمیق از این پدیده دست یابد. بدین منظور، با بهره گیری از چارچوب سیستم اجتماعی-اکولوژیکی (SES)، ناتوان سازی دریاچه ارومیه به عنوان یک پدیده ی اجتماعی-اکولوژیکی مفهوم سازی شده و با استفاده از روش مردم نگاری انتقادی، فرایندهای اجتماعی ناتوان ساز این دریاچه مورد واکاوی قرار گرفته است. این تحلیل با الهام از دیدگاه اسکوبار انجام شده که بر این باور است بسیاری از مشکلات زیست محیطی ریشه در اشکال سلطه جویانه، مردسالارانه و سرمایه دارانه ی سازماندهی اجتماعی دارند. داده های این پژوهش از طریق مصاحبه های عمیق با ۱۲ نفر از فعالان محیط زیست و ساکنان حاشیه دریاچه ارومیه گردآوری شده و با استفاده از تحلیل شبکه ی مضامین تفسیر شده اند.یافته های پژوهش نشان می دهد که روابط قدرت چگونه در ادراکات، گفتمان ها و ادعاهای دانش درباره ی توسعه و فرایندهای اکولوژیکی بازتاب یافته است. همچنین، بحران روش های هژمونیک درک جهان به عنوان بحرانی در دانش علمی و عقل ابزاری، در رابطه ی جامعه با دریاچه ارومیه تاثیرگذار بوده و شرایط ضروری برای پایداری زندگی در این منطقه را تضعیف کرده است.علاوه بر این، یافته ها نشان می دهد ناتوان سازی دریاچه ارومیه در نتیجه ی کشمکش بر سر اعمال مادی و معنا شکل گرفته است. این نتایج ضرورت تغییرات بنیادین در نحوه ی تفکر ما درباره ی طبیعت و توسعه را برجسته می کند؛ تغییراتی که مستلزم بازنگری در مفاهیم علمی و استراتژی های قدرتی هستند که بنیان گفتمان توسعه را تشکیل می دهند.

کلیدواژه ها:

ناتوان سازی" ، "رویکرد رابطه ای" ، "سیستم اجتماعی-اکولوژیکی" ، "مردم نگاری انتقادی" ، "دریاچه ارومیه