شناخت چالش های محیط زیست در ایران و راهکارهای بهبود آنها بر اساس مدل فینک

یکی از مسائل اساسی در ایران، موضوع محیط زیست است که همواره با چالش ها و تغییرات متعددی روبه­رو بوده و بحران های محیط زیستی، بستری برای بروز بحران های اجتماعی و سیاسی نیز فراهم کرده است. سوال پژوهش حاضر برای فهم وضعیت بحران محیط زیست کشور این است که چالش ها و راهکارهای محیط زیستی در کشور ایران چیست؟ فرضیه نوشتار مبتنی بر این است که سرانه آب در ایران به­شدت کاهش یافته و بیش از ۹۰ درصد آب مورد استفاده در بخش کشاورزی بدون برنامه ریزی مناسب مصرف می شود. همچنین آلودگی هوا به­عنوان یک بحران مزمن، سالانه خسارات اقتصادی قابل توجهی به کشور وارد می کند که در چارچوب نظری مدیریت بحران فینک بررسی و یافته های پژوهش نشان داد: ۱) مهم ترین عوامل بحران زایی محیط زیستی در ایران شامل تحریم های اقتصادی، سیاست های متناقض دولتی، فساد زیست محیطی و انگیزه های سلیقه ای است. ۲) برای کاهش آلودگی هوا پیشنهاد می شود از مالیات سبز، بهره مندی از تجربه ای جهانی و بازنگری در ساختار سازمان حفاظت از محیط زیست استفاده شود، ۳) این مطالعه نشان می دهد که بدون سیاست گذاری بلندمدت و هماهنگ، بحران های محیط زیستی می توانند به بحران های اجتماعی و اقتصادی گسترده تری تبدیل شوند. درنتیجه، محیط زیست کشور از وضعیت مطلوبی برخودار نیست و در بعضی از دوران نیز به دلیل شرایط خاص سیاسی و اجتماعی یا نگاه سلیقه ای، بی ثباتی های سیاسی- اجتماعی را تجربه کرده است.

کلیدواژه ها:

بحران ، محیط زیست ، تحریم ، ایران ، الگوی فینک