آسیب شناسی رفتار مصرف آب از دیدگاه ذینفعان (مورد مطالعه: شهروندان یزد)

کمبود آب یک مساله جهانی است و کشور ما نیز به­واسطه قرارگرفتن روی کمربند خشک و نیمه­خشک با کمبود منابع آب مواجهه است. در این میان شهر یزد به­واسطه آب­وهوای گرم و خشک، تبخیر زیاد و تابش مستقیم نور خورشید شرایط خاصی دارد. هدف پژوهش حاضر آسیب­شناسی رفتار مصرفی ذی­نفعان یزدی در مصرف آب است. در بخش حساسیت نظری از نظریه آنومی دورکیم در بحث محیط زیست استفاده شده است. آنومی شرایطی است که در آن دستورالعمل های هنجاری برای رفتار هنجارمند شهروندان وجود ندارد. روش پژوهش گراندد تئوری بوده و جامعه آماری را سه گروه از کارشناسان - مدیران، خبرگان و صاحب­نظران دانشگاهی و کارفرمایان بخش صنعت - کشاورزی تشکیل داده­اند. نمونه­گیری در این پژوهش هدفمند چندگانه بوده و حجم نمونه از طریق اشباع نظری تامین شده است که با استفاده از تکنیک مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته با ۲۸ نفر از ذی­نفعان داده­های پژوهش جمع­آوری شده و سپس با کدگذاری باز، محوری و انتخابی داده ها تحلیل شدند. یافته­های پژوهش نشان داد که شکل رفتار مصرفی آب در یزد در نتیجه قطع ارتباط با طبیعت و هنجارهای محیط­ زیستی می تواند منجر به رفتارهای مضر نسبت به محیط زیست شود که از پیامدهای این مساله: عدم توجه به گسترش کشاورزی حفاظتی، حک­شدگی آب، از دست دادن هویت آبی-تاریخی شهر یزد و بی­هنجاری هیدرولیکی بوده است. می­توان نتیجه­ گرفت که تصمیم­سازان و سیاست­گذاران بایستی با فعالیت­های فرهنگی در کنار اقدامات فنی شرایط را برای بازاندیشی و بازسازی هویت تاریخی- آبی شهر یزد فراهم آورند و از طریق آموزش، تقویت­کننده گفت­وگوهای آب­ محور میان مردم و مسوولین باشند. پژوهش حاضر تلاش داشت با بسط نظریه آنومی دورکیم در عرصه­ی محیط زیستی فتح بابی را برای ورود این نظریه به مسائل محیط زیستی باز کند.

کلیدواژه ها:

نظریه آنومی محیط زیستی ، بی هنجاری هیدرولیکی ، رفتار مصرف آب ، ذی-نفعان یزدی