روندهای پژوهشی در فناوری ارتباطات مستقیم ماهواره ای با تجهیزات هوشمند زمینی: تحلیل علم سنجی در اسکوپوس

هدف: در سال­های اخیر، ارتباطات مستقیم ماهواره با تجهیزات هوشمند زمینی به­عنوان یکی از فناوری های نوین در حوزه ارتباطات ماهواره­ای، موردتوجه صنعت فضایی قرارگرفته است. تحلیل و بررسی این حوزه با بهره گیری از رویکرد علم­سنجی، یکی از روش های موثر برای ارزیابی ابعاد گوناگون این فناوری به شمار می آید. هدف این پژوهش، تحلیل علمی و ترسیم حوزه­های پیشرو و فعال در این فناوری بر پایه اطلاعات نمایه شده در پایگاه استنادی اسکوپوس طی سال­های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ است.روش شناسی: این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی است و با بهره گیری از روش های رایج در مطالعات علم سنجی شامل شبکه هم واژگانی، شبکه هم نویسندگی و شبکه هم کشوری انجام شده است. جامعه آماری پژوهش ، شامل تمامی مدارک علمی مرتبط با «فناوری ارتباطات مستقیم ماهواره با تجهیزات هوشمند زمینی» است که در فاصله سال های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ در پایگاه استنادی اسکوپوس نمایه شده­اند. درمجموع، ۱۶۸ مدرک بازیابی شد که با استفاده از نرم­افزارهایی مانند ووس ویوور و گفی مورد تحلیل های آماری قرار گرفتند و نقشه های مربوط به این حوزه ترسیم و مصورسازی شدند.یافته ها: نتایج نشان می دهد که روند تولیدات علمی در این حوزه از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ صعودی بوده و رشد چشمگیری داشته است. در این میان، کشور آلمان با انتشار ۴۲ مدرک پژوهشی، به عنوان کشور برتر و دانشگاه بوندسوهر مونیخ هم به عنوان نهاد پیشرو شناسایی شده اند. همچنین، آندریاس کنوپ ­با انتشار ۱۴ مقاله علمی، فعال ترین پژوهشگر این حوزه محسوب می شود.نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان دهنده اهمیت سایر فناوری­های نوین مانند نسل پنجم شبکه ارتباطی، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی در توسعه زیرساخت­های ارتباطات ماهواره­ای هستند. علاوه بر این، در مسیر توسعه این فناوری، توجه به محدودیت­های طیف فرکانسی موردنظر و مدیریت تداخل، امری ضروری و اجتناب ناپذیر است.

کلیدواژه ها:

علم سنجی ، ارتباطات مستقیم ماهواره ، گوشی هوشمند ، اینترنت اشیا ، اسکوپوس ، نقشه های علمی