مقایسه برونداد گزارش های CMIP۵ و CMIP۶ بر روند پارامترهای آب وهوایی موثر بر رشد بادام (مطالعه موردی: شهرستان بیرجند)

در این پژوهش سعی شد با استفاده از مدل های IPSL-CM۵A-LR و GFDL-ESM۲M مربوط به گزارش CMIP۵ و مدل های GFDL-ESM۴ و IPSL-CM۶A-LR مربوط به گزارش CMIP۶ که از بین ۱۰ مدل که بیشترین ضریب تبیین (r^۲) با داده های دما و بارش ایستگاه بیرجند داشتند به پیش نگری روند پارامترهایی آب و هوایی موثر بر رشد محصول بادام برای دوره ۲۰۲۱ تا ۲۱۰۰ پرداخته شود. نتایج بررسی های حاصل از خروجی های آزمون من - کندال بیانگر آن بود که میانگین، بیشینه و کمینه دما دارای روند افزایشی بالای ۳ درجه سانتی گراد بوده و همچنین میزان بارش دارای روند کاهشی می باشد که نشان از حاکمیت شرایط خشکی در دوره مطالعاتی ۲۰۲۱ تا ۲۱۰۰ است. همچنین نتایج حاصل از مدل های اقلیمی بیانگر آن بود که مقادیر RMSE و MAD مربوط به دما در تمامی مدل های مورد بررسی زیر ۳۲۲/۱ بوده و کمترین میزان RMSE و MAD مربوط به مدل GFDL-ESM۲M به ترتیب با مقادیر عددی ۰۲۳/۱ و ۹۹۷/۰ می باشد. همچنین مقادیر RMSE و MAD در تمامی مدل ها بالای ۱۰ می باشد. به طورکلی مدل های مربوط به CMIP۶ (RMSE دما و بارش به ترتیب ۱۵۶/۱ و ۴۶۳/۱۴، MAD دما و بارش به ترتیب ۱۳۹/۱ و ۵۸۳/۱۲) نسبت به مدل های مربوط به CMIP۵ به جز MAD مربوط به بارش با مقدار ۷۰۳/۱۱ (RMSE دما و بارش به ترتیب ۱۷۲/۱ و ۴۷۹/۱۳، MAD دما و بارش به ترتیب ۱۴۰/۱ و ۷۰۳/۱۱) با خطای میانگین کمتری به پیش بینی دما و بارش در منطقه مورد مطالعه پرداختند. در نهایت با توجه به افزایش دمای کمینه و بیشینه و کاهش بارش شرایط محصول در دوران آینده با چالش مواجهه بود.

کلیدواژه ها:

بادام ، بیرجند ، تغییر اقلیم ، CMIP۵ ، CMIP۶