معلمان و نقش آنها در تربیت دانش آموزان مسئول

تربیت دانش آموزان مسئول از اهداف اساسی نظام های آموزشی محسوب می شود و نقش معلمان در این فرایند تعیین کننده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش معلمان در پرورش مسئولیت پذیری دانش آموزان و شناسایی عوامل موثر بر آن، به بررسی ابعاد مدیریتی، رهبری و سازمانی پرداخته است. این مطالعه از نوع مروری–تحلیلی و کاربردی بوده و داده های آن از منابع علمی داخلی و خارجی مرتبط با مدیریت کلاس، سبک های رهبری، یادگیری سازمانی، مسئولیت اجتماعی و تعامل معلم–دانش آموز گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که مدیریت موثر کلاس درس، سبک های رهبری تحول آفرین، یادگیری سازمانی مدارس و ایجاد جو یادگیری مشارکتی به صورت همزمان می توانند مسئولیت پذیری فردی و اجتماعی دانش آموزان را تقویت کنند. مدیریت کلاس مبتنی بر تعامل، بازخورد مستمر و مشارکت فعال دانش آموزان، خودانضباطی و حس پاسخ گویی آنان را افزایش می دهد و سبک رهبری معلمان در شکل دهی نگرش ها و رفتارهای مسئولانه نقش میانجی دارد. همچنین، یادگیری سازمانی مدارس و فراهم سازی فرصت های همکاری و تجربه های گروهی، رفتارهای اجتماعی و اخلاقی را در دانش آموزان نهادینه می کند. پژوهش نشان می دهد که تربیت مسئولیت پذیری نیازمند رویکرد جامع و تلفیقی است که ابعاد فردی، گروهی و سازمانی را پوشش دهد و تعامل مثبت میان معلم و دانش آموز نقش کلیدی در این مسیر دارد. نتایج این مطالعه، تاکید بر اهمیت توانمندسازی معلمان، طراحی محیط های یادگیری مشارکتی و توجه به مسئولیت اجتماعی و فردی دانش آموزان دارد و می تواند به عنوان مبنای سیاست گذاری آموزشی و برنامه ریزی مدارس برای پرورش نسل متعهد، اخلاق مدار و پاسخ گو مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت پذیری دانش آموزان ، معلم ، مدیریت کلاس ، سبک رهبری ، یادگیری سازمانی ، جو یادگیری ، مسئولیت اجتماعی