تحلیل چندبعدی چالش های نظام حکمرانی محلی آب زیرزمینی در محدوده مطالعاتی هشتگرد

افزایش جمعیت و محدودیت در منابع آب، موجب ضرورت مدیریت بهتر منابع آب می شود. در بسیاری از نقاط جهان استقرار فرایند مدیریت یکپارچه منابع آب موفقیت آمیز نبوده و همچنان شناسایی مشکل و راه حل های آن از چالش های اصلی اجرای آن است. از این رو، در سال های اخیر، مواجهه با چالش های منابع آب از منظر حکمرانی آب مطرح شده است. منابع آب محدوده مطالعاتی هشتگرد در طی چند دهه گذشته با کاهش بسیار شدیدی همراه بوده و در سال های اخیر، سطح تراز آب زیرزمینی آن به طور متوسط سالانه ۹۲ سانتی متر کاهش یافته است. هدف این پژوهش، شناسایی شبکه مسائل محدوده مطالعاتی هشتگرد و ارائه نظریه مساله به منظور زمینه سازی برای طراحی مداخلات مدیریتی برای اصلاح نظام حکمرانی محلی و بهبود وضعیت منابع آب این محدوده است. در این راستا، مشکلات و موانع دستیابی به خروجی ها و دستاوردهای مورد انتظار نظام حکمرانی آب در این محدوده بررسی می شود. به همین منظور تعداد ۲۰ مصاحبه نیمه ساختار یافته با روش گلوله برفی انجام شد. تحلیل داده های جمع آوری شده به روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی صورت گرفت و مدل مفهومی مسائل هشتگرد تبیین شد. برخی از مهم ترین مسائل آن شامل تغییر کاربری اراضی، عدم مشارکت بهره برداران در مدیریت آب، کاهش سرمایه اجتماعی و تاثیرپذیری از پایتخت بود که مشکلاتی از جمله کاهش تولید و تهدید امنیت غذایی، ایجاد حس محرومیت نسبی در کشاورزان، کاهش منابع آب زیرزمینی و عدم حساسیت گروداران نسبت به مسئله آب را رقم زده است.

کلیدواژه ها:

شبکه مسائل ، روابط علت-معلولی ، مدیریت یکپارچه منابع آب ، نگاشت فرایندی