ارزیابی ارزش آبی-اقتصادی طرح انتقال آب از دریای عمان به استان خراسان رضوی در مقابل مدیریت تولیدات محصولات کشاورزی غیرراهبردی آن

با تشدید بحران کم آبی در شرق کشور، پروژه انتقال آب از دریای عمان به طول ۱۳۴۷ کیلومتر و ظرفیت سالیانه ۱۲۰ میلیون مترمکعب به شهر مشهد در دستور کار قرار گرفته است. این درحالی است، که سالیانه حجم قابل توجهی محصولات کشاورزی از این منطقه به سایر نقاط صادر می گردد. این پژوهش به مقایسه طرح عمان از منظر حجم آب انتقالی، میزان مصرف برق و هزینه های تمام شده در مقابل میزان آب مجازی صادر شده از طریق محصولات کشاورزی، درآمد و انرژی مربوطه می پردازد. در این راستا، با توسعه چارچوبی که براساس گروه بندی محصولات کشاورزی و ردپای آب صادراتی بود، این مهم دنبال شده است. با توجه به حجم بالای صادرات محصولات جالیزی به عنوان محصولات غیر راهبردی تمرکز تحقیق بر آن ها قرار داده شد. نتایج نشان داد، که سالانه حدود ۲۵۷ میلیون مترمکعب آب مجازی از این طریق صادر می گردد؛ که بیش از ۲ برابر آب انتقالی طرح عمان است. همچنین با در نظر گرفتن قیمت های پایه جهانی، میزان سود خالص ناشی از هر مترمکعب آب صادراتی و مصرف برق مربوطه به ترتیب برابر ۵۵/۰ دلار و ۳۳/۰ کیلووات ساعت برآورد شد. این درحالی است که قیمت آب انتقالی و مصرف برق آن به ازای هر مترمکعب برابر ۲/۳ دلار و ۳۳/۲۷ کیلووات ساعت می باشد. ارزیابی های این تحقیق، بیش از آنکه بخواهد طرح خاصی را هدف قرار دهد، تاکید بر اتخاذ سیاست های نوآورانه تری در مدیریت آب درمقابل استمرار سیاست های سنتی با فن آوری های نوآورانه دارد، آن هم در شرایطی که قرار است رقمی حدود ۸/۶ میلیارد یورو بر آن سرمایه گذاری شود.

کلیدواژه ها:

ردپای آب ، صادرات محصولات جالیزی ، طرح انتقال آب عمان به مشهد ، مصرف انرژی