راهبردهای موثر معلمان در پرورش یادگیری خودگردان دانش آموزان ابتدایی

یادگیری خودگردان به عنوان یکی از شایستگی های کلیدی در قرن بیست و یکم، فرایندی است که در آن دانش آموزان به طور فعال در یادگیری خود مشارکت کرده و مسئولیت آن را بر عهده می گیرند. پرورش این مهارت از دوران ابتدایی، نقشی بنیادین در موفقیت تحصیلی و شخصی آینده آنان دارد. در این میان، معلمان به عنوان تسهیل گران اصلی فرایند یادگیری، نقشی محوری ایفا می کنند. هدف این مقاله مروری، شناسایی و تحلیل راهبردهای موثری است که معلمان دوره ابتدایی می توانند برای پرورش و تقویت یادگیری خودگردان در دانش آموزان به کار گیرند. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با مرور نظام مند ادبیات نظری و پژوهش های تجربی داخلی و خارجی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که راهبردهای موثر معلمان صرفا به آموزش مستقیم مهارت های شناختی محدود نمی شود، بلکه مجموعه ای از اقدامات پیچیده و در هم تنیده را شامل می گردد. این راهبردها در سه حوزه اصلی قابل طبقه بندی هستند: نخست، راهبردهای شناختی و فراشناختی شامل آموزش مستقیم برنامه ریزی، هدف گذاری، نظارت و خودارزیابی؛ دوم، راهبردهای انگیزشی شامل ایجاد جو کلاسی حمایتی، تقویت خودکارآمدی و ارائه بازخوردهای فرآیندمحور؛ و سوم، راهبردهای محیطی و ساختاری، به ویژه از طریق طراحی هوشمندانه تکالیف درسی (مشق شب) به گونه ای که فرصت انتخاب، چالش و استقلال را برای دانش آموز فراهم آورد. این مقاله نتیجه می گیرد که گذار از آموزش سنتی به پرورش یادگیرندگان خودگردان، مستلزم تغییر در نگرش معلم، از انتقال دهنده صرف دانش به معماری محیط های یادگیری غنی و حمایتی است.

کلیدواژه ها:

یادگیری خودگردان ، راهبردهای معلم ، دانش آموزان ابتدایی ، انگیزش تحصیلی ، طراحی تکلیف.