مقایسه علل افت و شکست دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی در شهر و روستا

پژوهش حاضر با هدف مرور و مقایسه نظاممند علل افت و شکست تحصیلی دانشآموزان در مقاطع مختلف تحصیلی شهر و روستا انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، شناسایی و تحلیل تفاوتها و شباهتهای گزارششده در مطالعات پیشین درباره عوامل موثر بر افت تحصیلی در این دو محیط آموزشی است. فرض بر آن است که تفاوتهای ساختاری و اجتماعی بین شهر و روستا در قالب عواملی همچون وضعیت اقتصادی، امکانات آموزشی، سطح تحصیلات والدین، نگرش فرهنگی به آموزش و کیفیت محیط یادگیری، به شکل معناداری بر افت و شکست تحصیلی اثرگذارند.این مطالعه به روش مروری نظاممند (Systematic Review) انجام شده است. منابع شامل ۴۵ مقاله علمی–پژوهشی، پایاننامه و گزارش تحقیقاتی داخلی طی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ بودند که بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص در پایگاههای علمی معتبر (نورمگز، SID، ISC) انتخاب شدند. پس از ارزیابی کیفی منابع و استخراج دادهها، نتایج با رویکرد تحلیل محتوای استقرایی بررسی و طبقهبندی گردید.نتایج مرور نشان داد که در مناطق روستایی، مهمترین علل افت تحصیلی شامل فقر اقتصادی، ضعف زیرساختهای آموزشی، کمبود معلم متخصص، و سطح پایین سواد والدین است. در مقابل، در مناطق شهری، عواملی مانند اضطراب تحصیلی، رقابت شدید آموزشی، کاهش انگیزه و گسترش وابستگی به فناوریهای دیجیتال، سهم بیشتری در شکست تحصیلی دارند. همچنین یافتهها بیانگر آن است که مقطع متوسطه اول در هر دو محیط بیشترین میزان افت تحصیلی را تجربه میکند که میتواند ناشی از تغییرات رشدی و ضعف در انتقال از مقطع ابتدایی به متوسطه باشد.در نتیجه، این مرور نشان میدهد که افت تحصیلی پدیدهای چندعاملی و وابسته به زمینههای اجتماعی–اقتصادی است. کاهش آن نیازمند رویکردی جامع شامل تقویت کیفیت آموزشی در مناطق محروم، حمایت روانی از دانشآموزان شهری و بازنگری در سیاستهای آموزشی در سطح ملی است

کلیدواژه ها:

افت تحصیلی ، شکست تحصیلی ، مرور نظاممند ، شهر و روستا ، عوامل آموزشی