بررسی تاثیر توسعه مهارت های تفکر انتقادی بر خلاقیت و کاهش آسیب های اجتماعی دانش آموزان

پژوهش حاضر به بررسی تاثیر آموزش و توسعه مهارت های تفکر انتقادی بر میزان خلاقیت و کاهش گرایش به آسیب های اجتماعی در میان دانش آموزان می پردازد. این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون همراه با گروه گواه انجام شد. جامعه پژوهش را دانش آموزان مقطع متوسطه دوم تشکیل دادند و ۶۰ نفر به شیوه نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب و به دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و گواه (۳۰ نفر) تخصیص یافتند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه آموزش مهارت های تفکر انتقادی را دریافت کرد، در حالی که گروه گواه آموزشی دریافت ننمود. برای سنجش خلاقیت از پرسشنامه خلاقیت تورنس و برای سنجش گرایش به آسیب های اجتماعی از پرسشنامه رفتارهای پرخطر نوجوانان استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد که آموزش تفکر انتقادی به طور معناداری موجب افزایش خلاقیت دانش آموزان در مقایسه با گروه گواه گردید. همچنین میزان گرایش به آسیب های اجتماعی (شامل رفتارهای پرخطر و استفاده آسیب زا از فضای مجازی) در گروه آزمایش به شکل معناداری کاهش یافت. این یافته ها با نتایج پژوهش های پیشین همسو است و حاکی از آن است که پرورش تفکر انتقادی می تواند به عنوان راهکاری موثر جهت ارتقای قابلیت خلاقیت دانش آموزان و نیز پیشگیری از آسیب های اجتماعی نوپدید به کار رود. بر اساس نتایج تحقیق، پیشنهاد می شود برنامه های درسی و تربیتی مدارس با تاکید بیشتری بر آموزش تفکر انتقادی طراحی شده و سیاست گذاری های آموزشی در جهت تقویت این مهارت جهت مقابله با آسیب های اجتماعی صورت گیرد

کلیدواژه ها:

روش تدریس مشارکتی ، روش تدریس فعال ، خلاقیت ، عزت نفس