مروری بر رویکردهای نوین مشاوره تحصیلی در عصر دیجیتال

تحول دیجیتال، تمامی ابعاد آموزش عالی را دستخوش تغییرات بنیادین کرده و مشاوره تحصیلی نیز از این قاعده مستثنی نیست. این مقاله با هدف بررسی و تحلیل رویکردهای نوین مشاوره تحصیلی در عصر دیجیتال و با روش توصیفی-تحلیلی و مرور نظام مند منابع علمی تدوین شده است. گذار از مدل های سنتی و واکنشی به سمت الگوهای پیشگیرانه، توسعه محور و شخصی سازی شده، هسته اصلی این تحول را تشکیل می دهد. در این راستا، فناوری های نوظهور مانند هوش مصنوعی (AI)، تحلیل داده های کلان (Big Data Analytics)، پلتفرم های یکپارچه و ابزارهای ارتباطی نوین، نقش کلیدی در بازآفرینی فرآیندهای مشاوره ایفا می کنند. یافته های تحقیق نشان می دهد که رویکردهای جدید با بهره گیری از این ابزارها، بر توانمندسازی دانشجویان، ارائه بازخوردهای آنی، پیش بینی ریسک های تحصیلی و تسهیل تصمیم گیری آگاهانه متمرکز شده اند. مدل هایی همچون مشاوره پیشگیرانه (Proactive Advising)، مشاوره مبتنی بر تحلیل داده (Data-Driven Advising) و مدل ترکیبی «فناوری پیشرفته، تعامل انسانی بالا» (High-Tech, High-Touch) به عنوان پارادایم های غالب در حال ظهور هستند. با این حال، چالش هایی نظیر شکاف دیجیتال، حریم خصوصی داده ها، نیاز به آموزش مشاوران و لزوم حفظ ارتباط انسانی معنادار، از موانع پیش روی پیاده سازی کامل این رویکردها به شمار می روند. این مقاله ضمن تبیین مبانی نظری و عملیاتی رویکردهای نوین، پیشنهادهایی کاربردی برای نهادهای دانشگاهی، مشاوران و سیاست گذاران آموزش عالی جهت انطباق با الزامات عصر دیجیتال و بهبود کیفیت خدمات مشاوره تحصیلی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مشاوره تحصیلی ، عصر دیجیتال ، هوش مصنوعی ، تحلیل داده ، مشاوره پیشگیرانه ، آموزش عالی.