بررسی تاثیر تماشای تلویزیون ماهواره ای فارسی زبان بر پایبندی زنان به هویت فرهنگی

با گسترش شبکه های تلویزیونی ماهواره ای فارسی زبان و افزایش مخاطبان آن ها در ایران، بررسی پیامدهای فرهنگی و اجتماعی این رسانه ها به ضرورتی انکارناپذیر بدل شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر تماشای شبکه های ماهواره ای فارسی زبان بر میزان پایبندی زنان تهرانی به هویت فرهنگی ایرانی بود. روش تحقیق، پیمایشی مقطعی است. جامعه آماری شامل زنان ۱۵ تا ۴۹ سال ساکن تهران و حجم نمونه ۴۰۰ نفر بوده که با روش خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد پایبندی به هویت فرهنگی با ضریب پایایی مطلوب (آلفای کرونباخ) بود. یافته ها نشان داد ۸۲ درصد از پاسخگویان از شبکه های ماهواره ای فارسی زبان استفاده می کنند. میانگین پایبندی به هویت فرهنگی در مقیاس صدنقطه ای ۶۴.۵۰ بود. نتایج تحلیل ها حاکی از آن است که تماشای برنامه های نمایشی و سرگرمی رابطه ای معکوس با میزان پایبندی فرهنگی دارد؛ در مقابل، محتوای علمی و خبری در برخی موارد اثر مثبت و تقویتی بر هویت فرهنگی داشت. تحلیل رگرسیون نشان داد متغیرهایی چون سن، سطح تحصیلات و پایگاه اجتماعی–اقتصادی تاثیر معناداری بر پایبندی فرهنگی نداشته اند. این نتایج نشان می دهد که رسانه های ماهواره ای با نقشی دوگانه می توانند هم تهدید و هم فرصت در بازتعریف هویت فرهنگی زنان ایرانی باشند.

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، تلویزیون ماهواره ای ، زنان ، رسانه های فارسی زبان ، اعتماد به رسانه