بررسی چالش های تدریس در مدارس مناطق کم برخوردار

تدریس در مدارس مناطق کم برخوردار یکی از مهم ترین دغدغه های نظام آموزشی ایران به شمار می رود و به عنوان عامل کلیدی در تحقق عدالت آموزشی و توسعه پایدار اجتماعی مطرح است. با وجود تلاش های صورت گرفته در جهت بهبود کیفیت تدریس، معلمان این مناطق همچنان با چالش های متعددی روبه رو هستند. بر اساس مطالعات کیفی و تجربی داخلی، مهم ترین موانع شامل کمبود منابع آموزشی، ضعف زیرساخت های فیزیکی و تکنولوژیک، تعداد بالای دانش آموزان در کلاس ها، پراکندگی جغرافیایی مدارس، فقدان فضاهای ورزشی و فرهنگی، و ناامنی محیطی می باشد. افزون بر این، پایین بودن انگیزه شغلی معلمان به دلیل حقوق و مزایای ناکافی، فرصت های محدود ارتقاء حرفه ای و کمبود برنامه های آموزش ضمن خدمت، مانع به کارگیری روش های نوین تدریس، تقویت مهارت های حرفه ای و ایجاد تعامل موثر با دانش آموزان می شود.از منظر روان شناسی یادگیری، ضعف در فراهم سازی محیط های حمایتگر، نبود مشاوره و خدمات روانی و همچنین دیدگاه منفی خانواده ها نسبت به ضرورت تحصیل، به ویژه برای دختران، بر فرآیند آموزش و مشارکت فعال دانش آموزان تاثیر منفی می گذارد. در بعد اجتماعی، فقر خانوادگی و ضرورت اشتغال دانش آموزان برای تامین معاش، زمینه بازماندگی از تحصیل، افت تحصیلی و افزایش آسیب های اجتماعی را تشدید می کند. جمع بندی یافته های پژوهش های معتبر داخلی و خارجی نشان می دهد که چرخه نابرابری آموزشی در مناطق کم برخوردار با ضعف مهارت های پایه، افت انگیزه، ضعف خودپنداره تحصیلی و افزایش استرس تحصیلی همراه است.برای غلبه بر این چالش ها، بهره گیری از الگوهای آموزش تلفیقی (حضوری-مجازی)، تقویت مهارت های اجتماعی و هیجانی دانش آموزان، توانمندسازی معلمان، مشارکت خانواده و جامعه محلی، تامین منابع یادگیری، ارتقاء زیرساخت های ارتباطی، و نهادینه سازی حمایت روانی و مشاوره در مدرسه، از مهم ترین راهکارهای پیشنهادی پژوهشگران و سیاستگذاران آموزشی است.