روان شناسی رشد و طراحی فعالیت های آموزشی متناسب با سن دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین آگاهی معلمان از روان شناسی رشد و طراحی فعالیت های آموزشی متناسب با سن دانش آموزان انجام شد. اهمیت این مطالعه از آن جهت است که طراحی آموزشی متناسب با مراحل رشد دانش آموزان می تواند موجب افزایش یادگیری معنادار، ارتقای مهارت های شناختی و اجتماعی، کاهش اضطراب یادگیری و بهبود انگیزش تحصیلی شود. در این تحقیق از روش تحقیق توصیفی–همبستگی استفاده شد و جامعه آماری شامل معلمان دوره ابتدایی و متوسطه نواحی آموزش و پرورش یکی از شهر های کشور بود که با استفاده از نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۲۶۵ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند.برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد و محقق ساخته در دو حوزه «آگاهی از روان شناسی رشد» و «طراحی فعالیت های آموزشی متناسب با سن» استفاده شد. اعتبار پرسشنامه ها از طریق روایی محتوایی و تحلیل عاملی اکتشافی و پایایی آن ها با ضریب آلفای کرونباخ تایید گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و از طریق تحلیل های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و آزمون t مستقل تحلیل شدند.نتایج نشان داد که بین آگاهی معلمان از روان شناسی رشد و میزان تطابق فعالیت های آموزشی با ویژگی های سنی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری (r=۰.۶۸, p<۰.۰۱) وجود دارد. همچنین، ابعاد شناختی، عاطفی–هیجانی، اجتماعی و اخلاقی رشد در پیش بینی طراحی فعالیت های آموزشی موثر هستند، که بیشترین سهم مربوط به بعد شناختی است. یافته ها همچنین حاکی از آن است که جنسیت، سابقه خدمت و سطح تحصیلات معلمان بر توانایی طراحی فعالیت های آموزشی رشد محور تاثیرگذار است. معلمان زن، باتجربه و دارای تحصیلات بالاتر عملکرد بهتری در تطبیق آموزش با ویژگی های رشدی نشان دادند.این پژوهش همچنین به شناسایی چالش های عملیاتی سازی روان شناسی رشد پرداخت؛ از جمله ضعف آگاهی نظری و عملی معلمان، تمرکز بیش از حد بر محتوا و نمره، محدودیت منابع و حمایت نهادی و ناهمگونی سنی و فردی دانش آموزان. در مقابل، راهکارهایی مانند توانمندسازی معلمان، بازنگری در برنامه درسی، استفاده از فناوری آموزشی، اصلاح نظام ارزشیابی و ایجاد همکاری میان روان شناسان و معلمان پیشنهاد شد.در نهایت، پژوهش حاضر نشان می دهد که آگاهی معلمان از روان شناسی رشد و طراحی فعالیت های آموزشی متناسب با سن دانش آموزان، پیش شرط اساسی تحقق یادگیری معنادار و رشد همه جانبه دانش آموزان در مدارس ابتدایی است و اجرای راهکارهای پیشنهادی می تواند موجب ارتقای کیفیت یادگیری و انگیزش دانش آموزان گردد.

کلیدواژه ها:

روان شناسی رشد ، طراحی فعالیت های آموزشی ، سن دانش آموزان ، یادگیری معنادار ، رشد شناختی ، عاطفی و اجتماعی