درس آموخته های تحلیل تطبیقی راهبردهای ایالات متحده و فرانسه در حکمرانی هوش مصنوعی برای جمهوری اسلامی ایران

ایالات متحده و فرانسه به عنوان دو بازیگر کلیدی با تعلق به منظومه های گفتمانی متمایز (لیبرالیسم بازارمحور آمریکایی و قاره گرایی قانون محور اروپایی) رویکردهایی متفاوت در حکمرانی هوش مصنوعی اتخاذ کرده اند که بازتابی از رقابت راهبردی بر سر معماری نظم آینده فناوری محسوب می شود. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد تحلیلی - تطبیقی و روش کیفی مبتنی بر تحلیل اسناد رسمی، راهبردهای ملی و چارچوب های سیاست گذاری، به بررسی و مقایسه تحولات و اقدامات ایالات متحده و فرانسه در بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ می پردازد. نوآوری این مطالعه در آن است که با تلفیق تحلیل مفهومی و بررسی ساختاری - نهادی، شکاف های راهبردی دو مدل حکمرانی را شناسایی و پیامدهای بین المللی آن ها را در شکل دهی به قواعد جهانی هوش مصنوعی تبیین می کند. یافته ها نشان می دهد ایالات متحده با تاکید بر پویایی بازار، خودتنظیمی صنعت و نقش تسهیل گر دولت، الگوی حکمرانی منعطف و نوآورانه ای را دنبال می کند و از طریق نفوذ شرکت های پیشرو و استانداردهای صنعتی، می کوشد مدل سبک تنظیم خود را در مقیاس جهانی تعمیم دهد. در مقابل، فرانسه در همسویی با اتحادیه اروپا، بر تنظیم گری پیش دستانه، سیاست صنعتی فعال و سرمایه گذاری کلان تمرکز دارد و الگویی قانون محور و ارزش مدار را پیش می برد که هدف آن صیانت از حاکمیت فناورانه و توسعه مسئولانه هوش مصنوعی است. نتایج تحلیل تطبیقی بیانگر آن است که این دو رویکرد، افزون بر تفاوت در فلسفه حکمرانی فناوری، در ساختار نهادی، شیوه تعامل با بخش خصوصی، میزان مداخله دولت و نوع مشارکت در ابتکارهای چندجانبه، واجد واگرایی های معنادار هستند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی هوش مصنوعی ، سیاست صنعتی فعال ، تنظیم گری مبتنی بر ریسک ، خودتنظیمی صنعت ، حکمرانی فناورانه