تعیین عوامل محدودکننده عملکرد سویا به روش تجزیه مقایسه کارکرد تحت شرایط تنش خشکی در انتهای فصل رشد

یکی از عمده ترین مشکلات تولید سویا اختلاف قابل توجه بین عملکرد واقعی کشاورزان و عملکرد قابل حصول می باشد که خلا عملکرد نامیده می شود، از آنجایی که شناسایی عوامل محدودکننده و خلا عملکرد دارای اهمیت ویژه ای است، لذا این پژوهش به منظور بررسی عوامل محدودکنندهی عملکرد سویا با استفاده از تجزیه مقایسه کارکرد (CPA) در بابلسر طی در سال های زراعی ۹۸-۱۳۹۷ و ۹۹-۱۳۹۸ انجام شد. جمع آوری داده ها و اطلاعات به صورت میدانی و مصاحبه مستقیم با کشاورزان انجام شد. بدین منظور، حداقل ۱۲۰ مزرعه سویا واقع در محدوده ی جغرافیایی مورد مطالعه در هر سال زراعی مورد پایش قرار گرفتند. نتایج حاصل از مدل عملکرد نشان داد که بین عملکرد قابل حصول (۴۰۵۹ کیلوگرم در هکتار) و عملکرد واقعی (۲۳۲۳ کیلوگرم در هکتار) اختلافی به میزان ۱۷۳۶ کیلوگرم در هکتار وجود داشت. از بین متغیرهای مورد بررسی، تجربه کشاورزان، تراکم بوته، دفعات کوددهی نیتروژن، کود اولیه، دفعات مصرف آفت کش و نوع علف کش به ترتیب با سهمی معادل ۱۵/۶، ۲۴/۶، ۸/۳، ۳/۳، ۱۶/۷ و ۳۱/۵ درصدی، سبب ایجاد خلا عملکرد سویا در منطقه مورد بررسی شده بودند. این نشان می دهد که با مدیریت زراعی صحیح و درست و اصلاح عوامل تاثیرگذار می توان اختلاف بین عملکرد قابل حصول و عملکرد واقعی را کاهش داد و به نتیجه مطلوب دست یافت.

کلیدواژه ها:

تراکم بوته ، خلا عملکرد ، عملکرد قابل حصول ، عملکرد واقعی