بررسی تاثیرات تغییر الگوی کشت زراعی بر وضعیت کمی منابع آب زیرزمینی آبخوان دشت قاین با استفاده ازمدل MODFLOW

محدوده مطالعاتی این پژوهش آبخوان دشت قاین در استان خراسان جنوبی است که اقلیمی گرم و خشک دارد. طی سال های اخیر، کاهش بارندگی، محدودیت منابع آب، حفر بی رویه چاه های کشاورزی و برداشت بیش از حد آب زیرزمینی، منجر به افت شدید سطح آب زیرزمینی در این منطقه شده است. هدف این تحقیق، بررسی مدل سازی منابع آب زیرزمینی و کاربرد مدل های کمی برای شبیه سازی جریان آبخوان دشت قاین و تحلیل نوسانات سطح ایستابی در چاهک های پیزومتری، همچنین ارائه راهکارهای مدیریتی برای مقابله با افت تراز آب زیرزمینی است. این مطالعه با بهره گیری از داده های هیدروژئولوژیکی، هیدرولوژی، هواشناسی و مطالعات پایه منابع آب زیرزمینی انجام شد. برای تحلیل دقیق هیدروژئولوژی آبخوان، مدل سازی کمی آب زیرزمینی با نرم افزار GMS و کد MODFLOW صورت گرفت و سطح آب زیرزمینی برای بازه سه ساله (۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲) در ۳۶ گام زمانی ماهانه شبیه سازی شد. واسنجی مدل به صورت دستی برای سال های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ و صحت سنجی آن برای سال های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲ انجام گرفت. پس از اطمینان از دقت مدل، سناریوی تغییر الگوی کشت در دشت قاین و تاثیر آن بر افزایش سطح تراز آب زیرزمینی (با ثابت در نظر گرفتن سایر شرایط) در پیزومترهای دشت مورد بررسی وتجزیه وتحلیل قرار گرفت.نتایج نشان داد که اجرای سناریوی فوق وتغییر الگوی کشت دشت قاین از محصولات پر آب بر به کم آب بر سبب افزایش حجم ذخیره آب های زیرزمینی در دشت مذکور به میزان۴۹۶۹۴۴۰ میلیون متر مکعب در سال خواهد گردید.

کلیدواژه ها:

نوسانات سطح ایستابی ، مدل سازی منابع آب زیرزمینی ، چاهک پیزومتری ، قاین