نقش آموزش های رسمی و غیررسمی در پیشگیری از آسیب های روانی و جسمی دانش آموزان

مدرسه به عنوان یک اکوسیستم اجتماعی پویا، نقشی دوگانه در سلامت دانش آموزان ایفا می کند؛ این محیط هم می تواند منبع یادگیری و رشد باشد و هم بستری برای بروز آسیب های جسمی و روانی. پیشگیری از این آسیب ها، مستلزم بهره گیری از تمامی ظرفیت های آموزشی، اعم از رسمی و غیررسمی است. هدف این مقاله مروری، بررسی و تحلیل نقش یکپارچه آموزش رسمی (برنامه های درسی مدون بهداشتی، آموزش های مستقیم) و آموزش غیررسمی (فرهنگ مدرسه، ایمنی محیط، الگوهای رفتاری معلمان) در پیشگیری از آسیب های روانی و جسمی در دانش آموزان ابتدایی است. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با اتکا به ادبیات موجود در حوزه بهداشت مدارس و سلامت روان، به این مسئله می پردازد که چگونه این دو جریان آموزشی می توانند در هم افزایی با یکدیگر، سپری محافظ در برابر آسیب ها ایجاد کنند. آسیب های جسمی در این مقاله، طیفی از بیماری های واگیر ناشی از بهداشت ضعیف (مانند اسهال و پدیکلوزیس)، مشکلات ناشی از سبک زندگی (مانند چاقی) و مخاطرات محیطی را در بر می گیرد؛ و آسیب های روانی شامل پیامدهای ناشی از این مشکلات جسمی (مانند انگ اجتماعی، کاهش عزت نفس و اضطراب) و همچنین استرسورهای محیطی است. یافته ها نشان می دهد که آموزش رسمی به تنهایی، اگرچه دانش بهداشتی را افزایش می دهد، اما برای تغییر رفتار کافی نیست و باید توسط آموزش غیررسمی (مانند ایجاد محیطی پاکیزه و فرهنگی حمایتی) پشتیبانی شود. این مقاله نتیجه می گیرد که موثرترین راهبرد پیشگیری، ادغام کامل آموزش سلامت در تار و پود مدرسه است، به طوری که هر جنبه از محیط و فرهنگ مدرسه، پیام آور سلامت باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش رسمی ، آموزش غیررسمی ، پیشگیری ، آسیب روانی ، آسیب جسمی ، دانش آموزان