عوامل موثر بر کاهش تمرکز و افزایش حواس پرتی در محیط های آموزشی مدارس

تمرکز و پایداری توجه، سنگ بنای اساسی فرایند یادگیری و موفقیت تحصیلی محسوب می شود. با این حال، معلمان به طور فزاینده ای با چالش «بحران توجه» و افزایش روزافزون حواس پرتی در میان دانش آموزان مواجه هستند. این پدیده، فرایند آموزش را مختل کرده و دستیابی به یادگیری عمیق را دشوار می سازد. هدف این مقاله مروری، شناسایی و تحلیل عوامل چندوجهی است که به کاهش تمرکز و افزایش حواس پرتی در محیط های آموزشی مدارس منجر می شوند. این پژوهش با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی و با مرور نظام مند ادبیات پژوهشی در حوزه های شناختی، عاطفی و محیطی، به واکاوی ریشه های این معضل می پردازد. یافته ها نشان می دهد که عوامل موثر بر کاهش تمرکز را می توان به سه دسته اصلی تقسیم کرد. نخست، عوامل محیطی و فناورانه، به ویژه ظهور حواس پرتی های دیجیتال و استفاده غیرمرتبط از دستگاه های الکترونیکی در کلاس، که به طور مداوم با محتوای آموزشی رقابت می کنند. دوم، عوامل عاطفی، که در آن، استرس و اضطراب (به ویژه اضطراب امتحان) نقش مخربی ایفا می کنند. اضطراب با اشغال منابع شناختی، ظرفیت پردازش ذهن را کاهش می دهد. سوم، عوامل شناختی درونی، که در آن، ضعف در «حافظه فعال» به عنوان گلوگاه اصلی پردازش اطلاعات، توانایی دانش آموز را برای حفظ توجه پایدار و فیلتر کردن محرک های مزاحم، به شدت محدود می سازد. این مقاله نتیجه می گیرد که حواس پرتی یک مسئله صرفا رفتاری نیست، بلکه پیامی از یک سیستم شناختی یا عاطفی تحت فشار یا یک محیط آموزشی نامناسب است و مقابله با آن نیازمند راهبردهای کل نگر است.

کلیدواژه ها:

کاهش تمرکز ، حواس پرتی ، حافظه فعال ، اضطراب و استرس ، حواس پرتی دیجیتال ، محیط آموزشی