مدل «منشور وجود»: چارچوبی یکپارچه نگر برای تحلیل آگاهی از منظر هستی شناسی تا روان شناسی تحولی

این مقاله به معرفی، تبیین و صورت بندی یک چارچوب نظری یکپارچه نگر تحت عنوان «مدل منشور وجود» می پردازد. این مدل باهدف ارائه یک راه حل منسجم برای مسئله فلسفی دیرینه «وحدت و کثرت» - یعنی چگونگی ظهور تجربیات متکثر و سوبژکتیو از یک حقیقت واحد و عینی - طراحی شده است. در این چارچوب، وجود انسان به مثابه یک «منشور» پدیدارشناختی در نظر گرفته می شود که «نور بی رنگ و واحد هستی» را دریافت کرده و آن را به «طیف رنگین آگاهی» (شامل افکار، عواطف، ادراکات و کیفیات ذهنی) تجزیه و متجلی می سازد. مقاله حاضر در سه بخش اصلی سامان یافته است: نخست، مبانی معرفت شناختی و فرایند سنتز عقلانی مدل که از اصل بدیهی «آگاهی ناظر» به عنوان نقطه اتکای ارشمیدسی خود آغاز می شود، تشریح می گردد. در بخش دوم، کالبدشناسی دقیقی از اجزای متافیزیکی، ساختاری و دینامیک منشور (شامل روح، عقل، جسم، ذهن، من ناظر، اختیار و نفس) ارائه شده و ارتباط هر جزء با مفاهیم متناظر در سنت های فلسفی، عرفانی و روان شناختی تبیین می شود. بخش سوم، به کاربست عملی مدل به عنوان یک ابزار تشخیصی و درمانی در حوزه هایی چون مدیریت هیجانات، بهبود روابط بین فردی و تسهیل فرایند «فردیت یابی» (Individuation) می پردازد. این پژوهش استدلال می کند که مدل منشور وجود، ظرفیت آن را دارد که به عنوان یک فرا - مدل (Meta-Model)، شکاف میان هستی شناسی استعلایی و روان شناسی عملی را پرکرده و نقشه ای کارآمد برای تحقق خویشتن ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

منشور وجود ، وحدت وجود ، من ناظر ، پدیدارشناسی ، روان شناسی استعلایی ، خودشناسی.