مطالعه تطبیقی کارکرد زبان در هنر مفهومی کلاسیک و دیجیتال با تمرکز بر آثار لارنس وینر و جنی هولزر

هنر مفهومی به عنوان یکی از جریان های بنیادین هنر معاصر، زبان را نه تنها به مثابه ابزار بلکه به مثابه ماده اصلی اثر هنری به کار می گیرد. این مقاله با رویکردی تطبیقی، به بررسی کارکرد زبان در آثار دو هنرمند برجسته این حوزه لارنس وینر، نماینده هنر مفهومی کلاسیک، و جنی هولزر، خالق فرم های زبان محور در رسانه های دیجیتال می پردازد. پرسش اصلی آن است که چگونه زبان در بسترهای مادی و رسانه ای متفاوت، معنا و عملکردی متفاوت می یابد و تا چه حد ساختارهای فرهنگی، رسانه ای و نظریه پردازی های معاصر (همچون نظریات بارت، دریدا و مک لوهان) در این تفاوت ها نقش دارند. با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و نشانه شناسی، آثار منتخب این دو هنرمند مورد واکاوی قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که در آثار وینر، زبان با تاکید بر حذف ابژه و بازتعریف اثر هنری در سطح گزاره، به مثابه دستورالعملی مفهومی عمل می کند؛ در حالی که در آثار هولزر، زبان در تعامل با فضاهای عمومی و رسانه های دیجیتال، به فرم بیانی انتقادی و اغلب سیاسی تبدیل می شود. این تحلیل نشان می دهد که «زبان» در هنر مفهومی نه تنها وسیله انتقال معنا بلکه حامل ساختارهای قدرت، ایدئولوژی، و تجربه ادراکی است که در گذر از فرم کلاسیک به دیجیتال، تحولات بنیادینی را پشت سر گذاشته است.

کلیدواژه ها:

هنر مفهومی ، زبان ، لارنس وینر ، جنی هولزر ، نظریه رسانه ، پسا ساختارگرایی ، هنر دیجیتال