کارکرد مکاتب ادبی در شعر لاهوتی و شیرکو بیکس: مطالعه تطبیقی واقع گرایی، احساس گرایی و نمادگرایی

این مقاله با هدف تبیین و مقایسه کارکرد مکاتب ادبی در شعر ابوالقاسم لاهوتی و شیرکو بیکس، سه گرایش واقع گرایی، احساس گرایی و نمادگرایی را در پیکره ای منتخب از سروده های آنان بررسی می کند. پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و مرور مقالات معتبر انجام شده است؛ در این چارچوب، شاخص های زبانی، تصویری و مضمونی هر مکتب تعریف و بر اساس خوانش نزدیک، سنجش و تطبیق شد. یافته ها نشان می دهد واقع گرایی در هر دو شاعر ابزاری برای نقد ساختارهای قدرت، بازنمایی رنج جمعی و صورت بندی امید اجتماعی است؛ با این تفاوت که لاهوتی به زبانی خطابی و مستقیم گرایش دارد و بیکس ضمن حفظ تعهد اجتماعی، به تصویرسازی حسی و ظرافت های آهنگین توجه بیشتری نشان می دهد. احساس گرایی در بیکس برجسته تر و حامل فردیت اندوهناک و حس دلتنگی است، در حالی که در شعر لاهوتی بیش تر در خدمت بسیج عاطفه جمعی قرار می گیرد. نمادگرایی در هر دو پیکره شبکه ای از نشانه ها مانند پرنده، قفس، آب، گل و وطن را سامان می دهد؛ در بیکس چندمعنایی پررنگ تر است و در لاهوتی شفافیت دلالت بیشتر دیده می شود. نتیجه کلی حاکی از پیوند تنگاتنگ کارکرد مکاتب با زمینه تاریخی و زبانی و ارائه الگویی تلفیقی برای آموزش و نقد شعر معاصر است.

کلیدواژه ها:

لاهوتی ، شیرکو بیکس ، واقع گرایی ، احساس گرایی ، نمادگرایی ، ادبیات تطبیقی