تحلیل توزیع سنی اهدای خون با نرخ اهدای خون در استان های کشور در سال ۱۴۰۱: یافته هایی از یک مطالعه اکولوژیک مقطعی

چکیده سابقه و هدف  اهدای خون یک اقدام حیاتی در نظام سلامت است. نرخ اهدای خون می تواند تحت تاثیر ویژگی های جمعیتی اهداکنندگان از جمله سن قرار گیرد. درک الگوهای مرتبط با رفتار اهدای خون، نقش مهمی در بهبود راهبردهای موثر برای حفظ و جذب اهداکنندگان خون دارد. این مطالعه با هدف تحلیل توزیع سنی و تاثیر آن بر نرخ اهدای خون در ایران در سال ۱۴۰۱ انجام شد. مواد و روش ها این مطالعه مقطعی- تحلیلی اکولوژیک بود که با استفاده از داده های تجمعی استخراج شده از پایگاه داده های سازمان انتقال خون ایران انجام شد. داده ها شامل نرخ اهدای خون و توزیع سنی در سطح استان های کشور بودند. رابطه نسبت اهداکنندگان در سه گروه سنی: ۳۵-۱۸ سال، ۵۵-۳۶ سال و بالای ۵۵ سال با نرخ اهدای خون با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی بررسی گردید. تحلیل های آماری با نرم افزار STATA نسخه ۱۷ انجام و سطح معنا داری برابر یا کمتر از ۰.۰۵ در نظر گرفته شد. یافته ها در سال ۱۴۰۱، نرخ اهدای خون در ۳۱ استان ایران از کمترین میزان ۱۷/۷۶ در هر ۱۰۰۰ نفر جمعیت در استان سیستان و بلوچستان تا بیشترین میزان ۳۹/۷۸ در هر ۱۰۰۰ نفر جمعیت در استان سمنان متغیر بود. به طور کلی، گروه سنی ۳۵ تا ۵۵ سال بیشترین سهم اهدای خون (۵۶/۷۲%) و گروه سنی بالای ۵۵ سال کمترین سهم اهدای خون (۶/۳۹%) را در کشور داشتند. نتایج آزمون رگرسیون خطی رابطه معنادار بین گروه سنی ۵۵-۳۶ سال و نرخ اهدای خون با ضریب بتای ۰/۶۱۵ و ضریب بتای استاندارد شده ۰/۳۸۸ را نشان داد (۰/۰۳۱= p). نتیجه گیری             این مطالعه بر نقش تعیین کننده سن و تاثیر توزیع سنی بر رفتار اهدای خون تاکید می کند. نتایج این مطالعه نشان داد که گروه سنی ۵۵-۳۶ سال می تواند به عنوان گروه تاثیرگذار در بالا بودن نرخ اهدای خون در کشور در نظر گرفته شوند. این نتایج می تواند به سیاست گذاران مربوطه کمک کنند تا از طریق شناخت رفتار گروه های سنی مختلف، راهبرد هدفمند برای افزایش نرخ اهدای خون طراحی و اجرا کنند.

کلیدواژه ها:

Blood Donation ، Age Group ، Iran ، اهدای خون ، گروه سنی ، ایران