تحلیل قابلیت مدل های CMIP۶ و ISIMIP در پیش برآورد دمای بیشینه (مطالعه موردی: ایستگاه هواشناسی طبس)

تغییر اقلیم به عنوان یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی قرن بیست و یکم، اثرات گسترده ای بر دمای کره زمین دارد در پژوهش حاضر به منظور بازتولید متغیر دمای بیشینه، از اطلاعات دمای ایستگاه هواشناسی طبس در بازه سال های ۱۹۹۰ تا پایان سال ۲۰۱۴ د مقیاس ماهانه استفاده شد به طوری که سال های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۷ برای بخش واسنجی و سال های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ برای بخش اعتبارسنجی درنظرگرفته شد.به منظور بررسی متغیر دمای بیشینه، از روش اصلاح اریبی مبتنی بر نگاشت چارکی با استفاده از کدنویسی در محیط نرم افزار R و به کمک بسته نرم افزاری Qmap بهره گرفته شد.برای ارزیابی عملکرد مدل ها نیز از شاخص های آماری RMSE و KGE استفاده گردید و مدل برتر از طریق روش وزن دهی انتخاب شد.در این راستا، خروجی دو مدل اقلیمی جهانی IPSL-CM۶A-LR و MPI-ESM۱-۲-HR از پروژه های CMIP۶ (داده های خام) و ISIMIP (داده های تصحیح اریبی شده) مورد تحلیل قرار گرفت و عملکرد آن ها در بازتولید دمای بیشینه ارزیابی و مقایسه گردید. نتایج نشان دادکه مدل های زیرمجموعه ISIMIP نسبت به CMIP۶ عملکرد بهتری از خود نشان داده است. بر همین اساس، مدل برتر ISIMIP برای شبیه سازی تغییرات دمای بیشینه در دوره آتی ۲۰۳۰ تا ۲۰۵۰ تحت سناریوی SSP۵.۸.۵ به کار گرفته شد.نتایج این شبیه سازی ها نشان از تداوم روند افزایشی دمای بیشینه در منطقه بوده که پیامدهای جدی همچون افزایش تنش های حرارتی ، افزایش تبخیر و تعرق و کاهش تغذیه آبخوان و در نهایت افت سطح آب زیرزمینی را در پی خواهد داشت. این پژوهش بر اهمیت بهره گیری از مدل های دقیق در مطالعات اقلیمی محلی، به ویژه در مناطق حساس، تاکید دارد

کلیدواژه ها:

تغییراقلیم ، سناریوی انتشار ، اصلاح اریبی ، مدل های اقلیمی جهانی