مکان یابی پارک های رودکناری در حاشیه رودخانه صوفی چای مراغه

احداث پارک­ های رودکناری گامی اساسی در راستای حفاظت از رودخانه ­های شهری به ­شمار می ­رود. این نوع پارک ­ها دارای کارکردهای متعدد اکولوژیکی، اجتماعی و اقتصادی می ­باشند و نقش قابل توجهی در افزایش پایداری شهرها ایفا می ­کنند. در پژوهش حاضر به امکان ­سنجی احداث پارک ­های رودکناری در امتداد رودخانه صوفی ­چای مراغه پرداخته شد. در راستای اهداف تحقیق از دو مدل AHP و SWOT استفاده گردید. فرایند تحلیل سلسله مراتبی نشان داد که معیارهای کاربری اراضی با ضریب ۰.۳۳۱ و مالکیت اراضی با ضریب ۰.۲۳۱ مهم ­ترین معیارهای موثر در مکان­یابی پارک ­های رودکناری صوفی ­چای می ­باشند. بالغ بر ۳.۴ درصد منطقه با مساحتی درحدود ۳۰.۹ هکتار در کلاس با تناسب بسیار بالا برای احداث پارک ­های رودکناری واقع شده است. بخش عمده­ ای از این پهنه ­ها (حدود ۲۱ هکتار) در بازه جنوبی پیراشهر مراغه قرار گرفته است. این سایت برای احداث پارک رودکناری در جنوب شهر مراغه و حد فاصل پهرآباد- راه ­آهن پیشنهاد گردید. سایت مذکور به دلیل مجموعه ­ای از عوامل ازقبیل عرض زیاد دشت سیلابی، وسعت قابل توجه اراضی رودکناری (حریم)، مالکیت عمومی، دسترسی مناسب به رودخانه، دسترسی مطلوب به شبکه­ های ارتباطی اصلی و امکان پیوستگی اکولوژیکی با زیرساخت­ های سبز امتداد رودخانه صوفی­ چای و عرصه ­های طبیعی پیرامون برای احداث پارک رودکناری حائز شرایط مطلوبی می­ باشد. ارزیابی سایت پیشنهادی با استفاده از مدل سوات نیز نشان داد که نقاط قوت و فرصت­ های این سایت به ­مراتب بیشتر از نقاط ضعف و تهدیدها می­ باشد. بر این اساس، احداث پارک رودکناری در سایت پیشنهادی می ­تواند نتایج مثبتی نظیر حفاظت از رودخانه صوفی ­چای، پیوستگی اکولوژیکی، افزایش تعاملات اجتماعی، عدالت فضای سبز و ترویج گردشگری به همراه داشته باشد.

کلیدواژه ها:

پارک رودکناری ، صوفی چای مراغه ، مدل AHP ، مدل SWOT