مشکلات بسترساز ناواقع گرایی در فیزیک جدید و عرفان نظری و زمینه سازی فلسفی حل آن

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 84

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_FHI-12-0_004

تاریخ نمایه سازی: 28 مهر 1404

چکیده مقاله:

هرچند انکار واقع گرایی در نهایت، خود را در معرفت شناسی نشان می دهد، اما ریشه های آن به ناتوانی در حل برخی از مشکلات نظری و عملی در حوزههای بسیار متنوعی برمی گردد که از فلسفه علم و زبان تا هرمنوتیک، پراگماتیسم و علوم اجتماعی و از عرفان نظری تا علوم جدید (نظریه کوانتوم، نظریه احتمالات، منطق فازی) را دربرمی گیرد. شناسایی و رفع چنان مشکلاتی -در کنار نشان دادن تناقضات درونی ناواقع گرایی- جهت تثبیت دیدگاه واقع گرایانه و پرهیز از افتادن در دام شکاکیت، ضرورت دارد.در مقاله پیشرو به عنوان گام اول مسیر مذکور، زمینه های ناواقع گروی در فیزیک جدید و عرفان نظری بررسی گردیده و دیدگاه ها، نظریات یا تبیین هایی شناسایی شده اند که زمینه ساز مشکلات پیش گفته می باشند؛ مانند نفی موجبیت و سنخیت، فعالیت مخرب ذهن در فرایند ادراک، جهان های موازی، وحدت وجود و لوازم آن، اکتناه ناپذیری و تنزیه مطلق، خلق مدام و تجدد امثال.مشکلات حاصل از موارد مذکور، در پنج قسم کلی قابل صورتبندی میباشد که حل و رفع هر یک، مستلزم تلاش های مختلفی در حوزه های هستی شناسی، معرفت شناسی و انسان شناسی خواهد بود: عدم دسترسی به واقعیت؛ فعالیت مخرب ذهن؛ تکثر وجوه، مراتب و اجزاء واقعیت؛ عدم جهت مشترک در مدرک یا مدرک؛ عدم ثبات مدرک یا مدرک.

نویسندگان

مهدی دوستان

دکترای فلسفه و کلام، دانشکده الهیات، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران

رضا محمدزاده

دکترای فلسفه و کلام، دانشکده الهیات، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن ترکه،علی بن محمد (۱۳۶۰). تمهید القواعد. تهران: انتشارات وزارت ...
  • ابن عربی، محی الدین (بی تا). الفتوحات المکیه (ج۳،۲،۱و۴). بیروت: ...
  • (۱۳۷۸). ترجمان الاشواق. به تصحیح نیکلسون. تهران: نشر روزنه ...
  • (۱۳۷۰). فصوص الحکم (ج۱و۲). با تعلیقات ابوالعلاء عفیفی. چاپ دوم. ...
  • ابن عربی، محمد بن علی (۱۴۲۱ق). مجموعه رسائل (ج۱). بیروت: ...
  • ارشادی نیا، محمدرضا (۱۳۹۹). «نقش آموزه وحدت در عین کثرت ...
  • اسکوایرز، یوان. جی (۱۳۷۶). اسرار جهان کوانتومی. ترجمه کمال الدین ...
  • امینی، حسن (۱۳۸۷). «خیر و شر در مکتب ابن عربی». ...
  • باباطاهر (۱۳۷۳). دوبیتی های باباطاهر. به کوشش وحید دستگردی. تهران: ...
  • باربور، ایان؛ فطورچی، پیروز (۱۳۸۳و۱۳۸۴). «پیامدهای الهیاتی فیزیک کوانتوم». نامه ...
  • جامی، عبدالرحمن (۱۳۷۰). نقد النصوص فی شرح نقش الفصوص. شرح ...
  • جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۴). تسنیم (ج۶). قم: موسسه اسراء ...
  • جوارشکیان، عباس (۱۳۸۳). «تباین یا یگانگی وحدت تشکیک و وحدت ...
  • حافظ، شمس الدین محمد (۱۳۸۴). دیوان حافظ. تهران: نشر طلایه ...
  • حسن زاده آملی، حسن (۱۳۷۱). عیون مسائل النفس (ج۱). تهران: ...
  • حسینی شاهرودی، سیدمرتضی (۱۳۸۸). «بررسی و نقد دیدگاه فیزیک کوانتوم ...
  • حسینی طهرانی، سیدمحمدحسین (بی تا). روح مجرد؛ یادنامه سید هاشم ...
  • خمینی، سیدروح الله (۱۳۸۲). شرح حدیث جنود عقل و جهل. ...
  • (۱۳۷۶). مصباح الهدایه الی الخلافه و الولایه. تصحیح سیدجلال الدین ...
  • (۱۴۱۶ق). شرح دعاء السحر. قم: موسسه تنظیم و نشر آثار ...
  • داراشکوه، محمد (۱۳۵۶). اوپانیشاد (سر اکبر). چاپ دوم. تهران: نشر ...
  • دوستان، مهدی (۱۴۰۲). واقع گرایی و نسبی گرایی معرفتی در ...
  • رحیمیان، سعید (۱۳۷۴). «مسئله تنزیه و تشبیه». کیهان اندیشه، ۱۱ ...
  • رضوی، مرتضی (۱۳۸۳). محی الدین در آیینه فصوص. بی جا: ...
  • رهبر، حسن؛ موسی خانی، کاظم (۱۴۰۱). «تبیین معرفت شناختی واقع ...
  • سالاری، عزیزالله (۱۳۸۴). «خلق مدام در نگاه ابن عربی و ...
  • شبستری، شیخ محمود (۱۳۸۲). گلشن راز. کرمان: انتشارات خدمات فرهنگی ...
  • شیخ بهایی. محمد بن حسین (۱۳۵۲). کلیات اشعار و آثار ...
  • صادقی، علی (۱۳۹۵). «واقع گرایی و ناواقع گرایی دینی: بررسی ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (۱۹۸۱م). الحکمه المتعالیه فی الاسفار ...
  • صدرالدین قونوی، محمد بن اسحاق (۱۳۷۱). النصوص. تصحیح سیدجلال الدین ...
  • (۱۳۷۵). النفحات الالهیه. به تصحیح محمد خاجوی. تهران: انتشارات مولی ...
  • (۱۳۸۱). اعجاز البیان فی تفسیر ام القرآن. تصحیح سیدجلال الدین ...
  • (۲۰۱۰م). مفتاح الغیب. بیروت: دار الکتب العلمیه ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین (۱۳۶۰). رساله الولایه. قم: موسسه اهل البیت ...
  • عابدی، احمد؛ بنیانی، محمد (۱۳۸۶). «بررسی تطبیقی تجدد امثال و ...
  • عباسی، ولی الله (۱۳۸۷). «جان هیک و کثرت گرایی دینی ...
  • علیپور، حسن (۱۳۹۳). «سیر تاریخی و تکاملی اندیشه فناء در ...
  • فاضلی، سیداحمد (۱۳۸۵). «نظام واره تجلی در مکتب عرفانی ابن ...
  • فرشته صنیعی، فرشاد (۱۳۸۱). «بر ضد نسبی گرایی». ذهن، ۳ ...
  • فرغانی سعیدالدین (۱۳۷۹). مشارق الدراری (شرح تائیه ابن فارض). تصحیح ...
  • فلوطین(۱۳۶۶). دوره آثار فلوطین (ج۲). ترجمه محمدحسن لطفی. تهران: نشر ...
  • فناری، محمد بن حمزه (۲۰۱۰). مصباح الانس بین المعقول و ...
  • قشیری، عبدالکریم (۱۳۷۴). رساله قشیریه. ترجمه بدیعالزمان فروزانفر. چاپ چهارم. ...
  • قیصری، داوود (۱۳۷۵). شرح فصوص الحکم. شرح سیدجلال الدین آشتیانی. ...
  • کاپلستون، فردریک چارلز (۱۳۸۶). تاریخ فلسفه (ج۴). ترجمه سیدجلال الدین ...
  • کاکو، میچیو (۱۳۸۹). جهان های موازی. ترجمه علی هادیان و ...
  • کیاشمشکی، ابوالفضل (۱۳۹۰). «تبیین عقلانی فناء در عرفان اسلامی». حکمت ...
  • گریوانی، مسلم (۱۴۰۰). «ایضاح مفهومی دیدگاه امکان معرفت اجمالی ذات ...
  • گلشنی، مهدی (۱۳۶۹). تحلیلی از دیدگاه های فلسفی فیزیک دانان ...
  • گنون، رنه (۱۳۸۹). نگرشی به مشرب باطنی اسلام و آیین ...
  • محیطی اردکان، محمدعلی؛ فنایی اشکوری، محمد (۱۳۹۴). «تاملی در ادله ...
  • مشکات، محمد (۱۳۸۶). «بقای موضوع در حرکت جوهری». مجله دانشکده ...
  • مطهری، مرتضی (۱۳۷۲). مجموعه آثار (ج۱۳) (علل گرایش به مادی ...
  • ملکی تبریزی، جواد بن شفیع (۱۳۸۹). رساله لقاء الله. ترجمه ...
  • منصوری، عباسعلی (۱۴۰۰). «انحلال یا بقای ذات در تجربه عرفانی ...
  • منصوری، علیرضا (۱۳۹۰). «مسئله اندازه گیری در مبانی فلسفی مکانیک ...
  • مولوی، جلال الدین محمد بن محمد (۱۳۹۳). مثنوی معنوی (ج۱). ...
  • نصر، سیدحسین (۱۳۷۹). نیاز به علم مقدس. ترجمه حسن میانداری. ...
  • هاپوود، جیمز (۱۳۹۲). فیزیک و فلسفه. ترجمه علی قلی بیانی. ...
  • هاتف اصفهانی، سیداحمد (۱۳۷۳). دیوان هاتف. تصحیح اسماعیل شاهرودی. تهران: ...
  • همایی، جلال الدین (۱۳۵۶). «تجدد امثال و حرکت جوهری». جاویدان ...
  • همتی، همایون (۱۳۸۴). فیزیک، فلسفه و الهیات. تهران: پژوهشگاه فرهنگ ...
  • همدانی، عین القضات (۱۳۴۱). تمهیدات. تصحیح عفیف عسیران. تهران: دانشگاه ...
  • یزدان پناه، سیدیدالله (۱۳۹۱). مبانی و اصول عرفان نظری. قم: ...
  • Barbour, Ian. (۱۹۹۷). Religion and Science: Historical and Contemporary Issues. ...
  • Crick, Francis. (۱۹۹۴). The Astonishing Hypotheses: The Scientific Search for ...
  • Davies, Paul. (۱۹۸۲) Other Worlds. London: Abacus ...
  • Heisenberg, Werner. (۱۹۵۸). Physics and Philosophy. New York: Harper & ...
  • Lange, M. (۲۰۰۲). An Introduction to the Philosophy of Physics. ...
  • Laplace, Pierre. (۱۹۶۱). A Philosophical Assay on Probabilities. New York: ...
  • Moore, Andrew and Scott, Michael. (۲۰۰۷). Introduction of Realism and ...
  • Oldmeadow, Harry .K. (۲۰۰۰). Traditionalism: Religion in the Light of ...
  • Pollard, William. (۱۹۵۸). Chance and Providence. New York: Scribner ...
  • Schuon, Frithjof. (۱۹۸۴). Transcendent unity of Religion. wheaton: Theosophical publishing ...
  • نمایش کامل مراجع