تحلیل حوادث و ریسک های موجود در پروژه های عمرانی شهری و ارائه راهکارهای کاهش حوادث شغلی

پروژه های عمرانی شهری از ارکان اساسی توسعه پایدار در کلان شهرها به شمار می آیند، اما همواره با ریسک ها و مخاطرات متعددی همراه هستند که سلامت و ایمنی نیروی انسانی را به طور جدی تهدید می کند. با توجه به آمار بالای حوادث شغلی در حوزه ساخت وساز و تبعات گسترده آن بر عملکرد اجرایی و مالی پروژه ها، شناسایی ریسک ها و تحلیل علل اصلی وقوع این حوادث، به ضرورتی اجتناب ناپذیر برای نهادهای شهری و پیمانکاران تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل عوامل موثر در بروز حوادث شغلی در پروژه های عمرانی شهری، به مطالعه میدانی در تعدادی از پروژه های فعال در کلان شهر شیراز پرداخته است. روش تحقیق به صورت ترکیبی و شامل مشاهده مستقیم، مصاحبه با مدیران پروژه، و تحلیل اسناد و گزارش های ایمنی بوده است. یافته ها نشان می دهد که نبود آموزش تخصصی برای کارگران، فقدان تجهیزات ایمنی استاندارد، ضعف نظارت کارگاهی، استفاده غیراصولی از ماشین آلات سنگین، و بی توجهی به اصول HSE از عوامل اصلی در افزایش نرخ حوادث محسوب می شوند. همچنین، تحلیل ریشه ای حوادث ثبت شده نشان داد که در بسیاری از موارد، امکان پیشگیری از وقوع حادثه وجود داشته است، مشروط بر آن که تدابیر ایمنی به طور ساختاری در چرخه اجرای پروژه نهادینه شده باشد. در بخش پایانی تحقیق، مجموعه ای از راهکارهای اجرایی در سه سطح مدیریتی، فنی و آموزشی ارائه شده است که می تواند در کاهش حوادث شغلی موثر واقع شود. این راهکارها بر پایه تجارب میدانی، اسناد استاندارد بین المللی و ظرفیت های بومی شهرداری تدوین شده اند. پژوهش حاضر بر اهمیت بازنگری در سیاست های ایمنی پروژه های عمرانی و ضرورت ارتقاء فرهنگ ایمنی به عنوان پیش شرط توسعه شهری ایمن تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

پروژه های عمرانی ، ایمنی شغلی ، مدیریت ریسک ، حوادث کارگاهی