طراحی مجتمع مسکونی درشهر اراک با تاکید بر آسان سازی محیط برای کودکان و سالمندان

با افزایش جمعیت شهری و تحولات دموگرافیک در ایران، طراحی فضاهای مسکونی فراگیر و پاسخگو به نیازهای گروه های آسیب پذیر به ویژه کودکان و سالمندان به یک ضرورت اجتناب ناپذیر تبدیل شده است. شهر اراک، به عنوان یکی از شهرهای میانی کشور با رشد جمعیتی متعادل و تنوع اجتماعی، نیازمند الگوهای نوین مسکونی است که ضمن پاسخ به نیازهای سکونتی، به ارتقای کیفیت زندگی تمام اعضای خانواده، به ویژه کودکان و سالمندان، بپردازد. هدف این پژوهش، طراحی یک مجتمع مسکونی در شهر اراک با تاکید بر آسان سازی محیط برای این دو گروه سنی است. با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و مطالعات میدانی، نیازهای فیزیکی، روانی و اجتماعی کودکان و سالمندان شناسایی و معیارهای آسان سازی در فضاهای معماری و شهری استخراج شد. بر این اساس، مدلی پیشنهادی برای مجتمع مسکونی طراحی گردید که بر اصول طراحی فراگیر، دسترسی پذیری، ایمنی، راحتی و تعامل اجتماعی استوار است. این مدل شامل واحدهای مسکونی انعطاف پذیر، فضاهای عمومی چندمنظوره، مسیرهای پیاده روی ایمن، پارک های اختصاصی برای بازی کودکان و فعالیت های روزمره سالمندان، سیستم های نشانه گذاری شهودی و زیرساخت های خدماتی در دسترس می باشد.یافته ها نشان می دهد که به کارگیری اصول آسان سازی در تمامی سطوح طراحی مجتمع مسکونی، می تواند محیطی ایمن، کاربردی و پویا برای هر دو گروه سنی فراهم آورد. این رویکرد نه تنها کیفیت زندگی کودکان و سالمندان را ارتقا می دهد، بلکه به عنوان الگویی قابل تعمیم برای توسعه شهری پایدار و انسان محور در شهرهای کوچک و میانی ایران مطرح می شود. طرح پیشنهادی با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی، فرهنگی و اجتماعی شهر اراک، نمونه ای کاربردی از معماری فراگیر در بخش مسکن ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

آسان سازی ، طراحی فراگیر ، کودکان ، سالمندان ، مجتمع مسکونی ، شهر اراک