سدسازی های ترکیه و چالش های حقوق بین الملل محیط زیست: بررسی پروژه گاپ

بحران آب یکی از اساسی ترین چالش های قرن بیست ویکم به ویژه در منطقه خاورمیانه است. رودخانه های دجله و فرات که از دیرباز مهد تمدن های بشری بوده اند، امروز به موضوع مناقشات سیاسی، اقتصادی و زیست محیطی میان کشورهای ترکیه، عراق و سوریه تبدیل شده اند. پروژه گاپ ترکیه به عنوان بزرگ ترین طرح سدسازی در این کشور، هرچند با اهداف توسعه ای و اقتصادی طراحی شده، اما پیامدهای جدی و گسترده ای برای محیط زیست و امنیت آبی کشورهای پایین دست داشته است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای و اسنادی، به بررسی ابعاد حقوقی پروژه گاپ در پرتو حقوق بین الملل محیط زیست می پردازد. نتایج نشان می دهد که سیاست های یک جانبه ترکیه ناقض اصول بنیادین حقوق بین الملل محیط زیست از جمله اصل استفاده منصفانه و معقول، اصل منع ضرر و اصل همکاری دولت هاست. ادامه این روند بدون نظارت و همکاری بین المللی می تواند علاوه بر بحران زیست محیطی، پیامدهای اجتماعی و امنیتی جبران ناپذیری برای منطقه در پی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

پروژه گاپ ، دجله و فرات ، سدسازی ، حقوق بین الملل محیط زیست ، اصل منع ضرر