حریق جنگل و مراتع، پیامدها و راه های مقابله با آن

چکیده حریق جنگل ها و مراتع یکی از مهم ترین تهدیدهای زیست محیطی در سطح جهانی و ایران محسوب می شود که پیامدهای گسترده اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیکی به همراه دارد. این مقاله به صورت مروری، با هدف بررسی عوامل موثر بر بروز آتش سوزی ها، پیامدهای ناشی از آن ها و راهکارهای مقابله، نگارش شده است. مرور پژوهش های داخلی و بین المللی نشان می دهد که عوامل انسانی مانند سهل انگاری، کشاورزی ناپایدار و گردشگری غیرمسئولانه بیشترین سهم را در وقوع حریق ها دارند، هرچند عوامل طبیعی و اقلیمی همچون خشکسالی و تغییرات دما نیز نقش تعیین کننده ای ایفا می کنند. پیامدهای حریق شامل تخریب پوشش گیاهی، کاهش تنوع زیستی، فرسایش خاک، افزایش انتشار گازهای گلخانه ای و خسارت های اقتصادی است. یافته ها همچنین نشان می دهند که راهکارهای سنتی و واکنشی به تنهایی کافی نیستند و رویکردهای پیشگیرانه و تلفیقی، شامل فناوری های نوین، سامانه های هشدار سریع، مدیریت یکپارچه و مشارکت جوامع محلی، بیشترین اثرگذاری را دارند. در نهایت، مقاله پیشنهاد می کند که مقابله موثر با حریق جنگل ها نیازمند یک رویکرد جامع، میان رشته ای و پایدار است که ابعاد مدیریتی، فناورانه و فرهنگی را دربر گیرد.

کلیدواژه ها:

حریق جنگل ، مراتع ، پیامدهای زیست محیطی ، پیشگیری ، مدیریت جامع ، فناوری نوین.