چالش های کنترل ساخت وسازهای غیرمجاز در شهر اراک و راهکارهای کارشناسی

ساخت وسازهای غیرمجاز به عنوان یکی از چالش های ساختاری و مدیریتی در شهرهای ایران، تاثیرات منفی گسترده ای بر بافت شهری، زیرساخت های شهری، محیط زیست و عدالت فضایی دارد. شهر اراک، با وجود داشتن طرح جامع و ساختار برنامه ریزی شده، در سال های اخیر شاهد رشد چشمگیر ساخت وسازهای خارج از چارچوب قانونی بوده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی به بررسی عوامل موثر بر گسترش ساخت وسازهای غیرمجاز در اراک و نقش کارشناسان شهرسازی در کنترل و پیشگیری از این پدیده می پردازد. داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، تحلیل اسناد شهری (از جمله طرح جامع، گزارش های بازرسی شهرداری)، مشاهدات میدانی و مصاحبه با کارشناسان محلی جمع آوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که عواملی همچون ضعف نظارتی، فرآیندهای طولانی صدور پروانه، فساد اداری، فشار جمعیتی و عدم آگاهی شهروندان از قوانین، از مهم ترین دلایل گسترش ساخت وساز غیرمجاز در اراک هستند. در مقابل، کارشناسان شهرسازی می توانند با بهره گیری از فناوری های نوین (مانند سامانه های GIS و تصاویر ماهواره ای)، شفاف سازی فرآیندهای اداری، تقویت همکاری بین بخشی و مشارکت فعال با شهروندان، نقشی کلیدی در کاهش این پدیده ایفا کنند. در نهایت، راهکارهایی جامع برای ارتقای عملکرد کارشناسی در این حوزه ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

ساخت وساز غیرمجاز ، کارشناسی شهرسازی ، شهر اراک ، نظارت شهری ، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، عدالت فضایی