حق برخورداری از آموزش با کیفیت در آموزش عالی؛ تبیین جایگاه حقوق دانشجویان در نظام تضمین کیفیت با تاکید بر رشته حقوق (مطالعه ای انتقادی بر نسبت میان عدالت آموزشی، کیفیت، و پاسخ گویی نهادی در پرتو اسناد حقوق بشری

آموزش عالی باکیفیت، نه صرفا یک هدف توسعه ای، بلکه حقی بنیادی برای دانشجویان و ضرورتی برای تحقق عدالت آموزشی و اجتماعی است. در این مقاله، با تمرکز بر رشته حقوق به عنوان یکی از عرصه های بنیادین تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه عدالت، به بررسی نسبت میان حق بر آموزش با کیفیت، جایگاه حقوق دانشجو در نظام تضمین کیفیت آموزشی، و پیامدهای اجتماعی و حقوقی آن پرداخته می شود. تحلیل در پرتو اسناد بین المللی حقوق بشر نظیر میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، سند آموزش 2030 یونسکو، و رویه های جهانی تضمین کیفیت آموزش، نشان می دهد که آموزش بی کیفیت، نه تنها محرومیت از یک حق فردی بلکه تهدیدی ساختاری برای کرامت انسانی، سرمایه اجتماعی و حقوق عمومی مردم است. مطالعه نشان می دهد که در نظام آموزش عالی ایران، به رغم وجود برخی نهادهای تضمین کیفیت، خلاهای قانونی، ضعف در پاسخ گویی نهادی و کمرنگ بودن مشارکت دانشجویان، موجب شده است حق بر آموزش با کیفیت تحقق نیابد. در رشته حقوق، این نقیصه پیامدهای مضاعفی دارد؛ چرا که ضعف در آموزش حقوقی، به تضعیف عدالت، افزایش آسیب های اجتماعی و ناتوانی نهادهای حقوقی در صیانت از حقوق بشر می انجامد. در پایان، با تکیه بر اصول عدالت آموزشی، حکمرانی خوب، و مشارکت ذی نفعان، پیشنهادهایی برای تقویت جایگاه حقوق دانشجویان در نظام کیفیت و ارتقاء تضمین کیفیت آموزش حقوق ارائه می گردد.

کلیدواژه ها:

حقوق دانشجو ، آموزش با کیفیت ، آموزش عالی ، تضمین کیفیت ، عدالت آموزشی ، حقوق بشر